ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ-ਫੂਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ। ਉਹ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾਂ ਹੋਈਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇਥੇ ਤਕ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੇਵਕਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਬਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ। ਸ਼ਬਰੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੇਖੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਰ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਉਹ ਅਤਿ ਅਦੁੱਤੀ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖੇਂਗਾ ਜੋ ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਮਹੱਤਮ ਮਤੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਵੀ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਉਹ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਮਤੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੂੰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਪੂਰਨ ਸੁਖ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਮਾਣ ਲਏਂਗਾ। ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਆਚਰਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਥੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ ਉਸਨੂੰ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਚੀਕ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਤੰਗ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਭਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਲੀ ਮਲਾਇਮ ਰੋਮ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਅਤੇ ਨਿੜਰ ਮਿਰਗ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਤੈਥੋਂ ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਤੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁਫਾ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਔਖੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪੂਰਬੀ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਲਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਆਪਣੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ, ਕਬੰਧ ਵੀ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਕਬੰਧ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਜਾ, ਅੱਗੇ ਵਧ!" ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਕਬੰਧ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਬੰਧ, ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰੋ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਹਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਇਹ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਕਬੰਧ ਨੇ ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਦ ਉਹ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪਹਾੜ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਸ਼ਹਦ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸ਼ਬਰੀ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਕਈ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ ਮਹਿਲਾ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ। ਉਸਨੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਅਤੇ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਭਗਤ ਤਪੱਸਵੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ: "ਕੀ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਵੀ ਨਿਯਮਤ ਹੈ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ ਵਾਲੀ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੀ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ?" ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਇੰਝ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ, ਜੋ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ, ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਅੱਜ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲੀਭਾਂਤ ਸੇਵਾ ਹੋ ਗਈ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੁਰਗ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਤਮ, ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿਤਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਸਦੀਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਚਿਤਰਕੂਟ ਉੱਤੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਉਥੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ: 'ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ।' 'ਤੂੰ ਉਸਦਾ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ, ਅਤਿਥੀ ਵਾਂਗ ਸਵਾਗਤ ਕਰੀਂ; ਅਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇਂਗੀ, ਤਦ ਤੈਨੂੰ ਉੱਚੇ, ਸਦੀਵੀ ਲੋਕ ਮਿਲਣਗੇ।'" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਮੈਂ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਫਲ-ਫੂਲ ਤੇ ਭੋਜਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਈ ਹਨ।