ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਕਬੰਧ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਥੇ, ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਮੱਛੀਆਂ ਖਾਵੋਗੇ—ਇਹ ਮੱਛੀਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਪੱਖ ਨਹੀਂ, ਸੁੱਕੀਆਂ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੱਡੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਗਹਿਰੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਮੱਛੀਆਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਪਰੋਸਣਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਪਾ ਤੋਂ ਚੁੱਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠ ਕੇ ਖਾਵੋਗੇ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੰਪਾ ਦਾ ਜਲ ਵੀ ਲਿਆਉਣਗੇ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ੁਭ, ਠੰਢਾ, ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਸਫੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਮਲ ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣਗੇ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਘੁੰਮਣ ਜਾਵੋਗੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਜੀਵ ਦਿਖਾਵੇਗਾ ਜੋ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਪੰਪਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੀਲੇ-ਪੀਲੇ ਜੀਵ ਵੇਖੋਗੇ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ, ਉਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ ਵੀ ਵੇਖੋਗੇ। ਪੰਪਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਥੇ ਰੁੱਖ ਤਿਲਕ ਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਥੇ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫ਼ਰ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਹਾਰ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਮੁਰਝਾਉਂਦੇ ਜਾਂ ਝੜਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਤੰਗ ਦੇ ਸ਼ਿੱਸ਼, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਹਨ, ਗਹਿਰੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਦੀ ਉਪਜ ਉਠਾ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੂੰਦਾਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਹਾਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਥੇ ਮਤੰਗ ਦੀ ਸੇਵਕਾ, ਸ਼ਬਰੀ, ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਤਪਸਵੀ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖੇਗੀ, ਰਾਮ, ਜੋ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਸੁਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਫਿਰ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਪੰਪਾ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਥਿਤ ਉਹ ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਤੇ ਅਤੁੱਲ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੇਖੋਗੇ। ਉਥੇ ਮਤੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਵੀ ਨਾ ਤਾਂ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ। ਰਘੁਕੁਲ ਭੂਸ਼ਣ, ਉਹ ਜੰਗਲ—ਮਤੰਗ ਦਾ ਉੱਦਯਾਨ—ਨੰਦਨ ਵਾਨ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਨ ਆਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ। ਪੰਪਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਾੜ ਚੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਦ ਉਹ ਜਾਗਦਾ, ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਬੁਰੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਇੱਥੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਤੇ-ਸੁੱਤੇ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ। ਉਥੇ, ਪੰਪਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮਤੰਗ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਉਹ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹਾਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰੋਂ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਸੁੱਚਾ, ਸੁੰਦਰ, ਠੰਢਾ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਾਲੂਆਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਲੀ-ਨੀਲੀ ਮਲਾਇਮ ਲੂਣ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹਿਰਣ ਵੇਖੋਗੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਮ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਵੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਲਈ ਔਖੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਠੰਢਾ ਜਲ-ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਕ ਹੈ, ਜੜਾਂ-ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਪਣੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਕਬੰਧ ਵੀ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਕਬੰਧ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ: "ਜਾ, ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਸੋਭਾ ਨਾਲ, ਕਬੰਧ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਆਖਦਾ, "ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰੋ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕਬੰਧ ਵਲੋਂ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਨੇੜਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਸਤਾ ਦੱਸਣ ਉਪਰੰਤ, ਦੋਵੇਂ ਰਘੁਕੁਲ ਰਤਨ ਭਰਾ-ਭਰਾ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਦ ਉਹ ਚੱਲਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਵੇਖੇ ਜੋ ਸ਼ਹਦ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਦਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਵੰਸ਼ੀ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਬਰੀ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੇ ਬੜਾ ਹੀ ਮਨੋਹਰ ਸੀ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਪੋਵਾਨ ਸ਼ਬਰੀ ਉੱਠੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੁਹਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਆਚਮਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਲ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਉਸ ਭਗਤ ਤਪਸਵੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ: "ਕੀ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵਾਘ ਟਲ ਗਏ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਸ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਨਿਯਮਤ ਹੈ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪੰਪਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ, ਮਤੰਗ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਸ਼ਬਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਕਬੰਧ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣਾ ਯਾਤਰਾ-ਮਾਰਗ ਤੈਅ ਕੀਤਾ।