ਰਾਮ ਜੀ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਮਕ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਵਾਲੀ ਦੇ ਭਰਾਏ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਏ ਵੱਲੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੰਪਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸ਼੍ਰੀਮੰਤ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਅਣਮਾਪ ਪਾਰਸਪਤਾ, ਸੱਚ ਦੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਨਿਮਰ, ਦ੍ਰਿੜ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੌਸ਼ਲ, ਦਿਲੇਰੀ, ਚਮਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ-ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੀ ਭਰਾਏ ਵਾਲੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਖਾਤਰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਜੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣੇਗਾ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ; ਇक्षਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਜਲਦੀ ਜਾਓ, ਰਾਮ ਜੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ; ਅੱਜ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਓ, ਰਾਘਵ। ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਥੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ाली ਹੈ; ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਜਾਂ ਉਹ ਸਫਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸਫਲ, ਰਾਜਾ ਭਾਲੂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਤੁਹਾਡਾ ਕਮ ਕਰੇਗਾ; ਉਹ ਹੁਣ ਪੰਪਾ ਨੇੜੇ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਚੌਕਸ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਵਾਲੀ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝਲਿਆ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ। ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਸੱਚ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਬਣਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕੌਸ਼ਲ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਰਾਘਵ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਦੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਪਹਾੜੀ-ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੇਗਾ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਲੱਭ ਲਵੇਗਾ; ਰਾਘਵ, ਉਹ ਵੱਡੇ-ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਭੇਜੇਗਾ। ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸਾ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਭੇਜੇਗਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ 'ਚ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਿਆਰੀ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸਿਰਮੌਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਤਿਹੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਕਬੰਧ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਫਿਰ ਬੋਲੇ: "ਇਹ, ਰਾਮ ਜੀ, ਸੁਭ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ, ਸੋਹਣੇ ਦਿੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਖੜੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਜੰਬੂ, ਪ੍ਰਿਯਾਲਾ, ਫਣਸ, ਬਰ, ਅੰਜ, ਟਿੰਡੂ, ਪੀਪਲ, ਕਰਨਿਕਾਰ, ਆਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਨਾਗ ਦਰੱਖਤ, ਤਿਲਕ, ਰਾਤ-ਫੁੱਲੀ ਚੰਬਾ, ਨੀਲਾ ਅਸ਼ੋਕ, ਕਦੰਬ ਅਤੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਕਰਬੀਰ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ, ਡੂੰਘਾ ਲਾਲ ਪਰਿਭਦ੍ਰਕ ਦਰੱਖਤ ਹਨ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਝਾੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਖਾਣ ਲਈ ਮਿਲਣਗੇ, ਜੋ ਅੰਬ੍ਰੋਸ ਵਾਂਗੂ ਮਿੱਠੇ ਹਨ; ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੁਰਵਾ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਾਂਗੂ ਦਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਚੈਤਰਰਥ ਬਾਗ ਵਾਂਗੂ, ਸਾਰੇ ਮੌਸਮ ਹਨ; ਦਰੱਖਤ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਦਰੱਖਤ ਬਦਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗੂ ਖੜੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਝਾੜ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਬ੍ਰੋਸ-ਵਾਂਗੂ ਫਲ ਦੇਣਗੇ; ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਫਿਰਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਮਲ ਵਾਲਾ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਪਹੁੰਚੋਗੇ, ਜੋ ਪਥਰ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਨਲੀਆਂ ਦੇ ਹੈ। ਰਾਮ, ਉਸ ਦੀ ਰੇਤ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉੱਥੇ, ਹੰਸ, ਜਲ-ਪੰਛੀ, ਬੱਗ ਅਤੇ ਕੂਲਿੰਗ ਪੰਛੀ ਹਨ, ਰਾਘਵ। ਉਹ ਪੰਛੀ ਪੰਪਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੰਛੀ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਘੀ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਵਾਂਗੂ ਹਨ; ਲਾਲ ਪੰਛੀ, ਵਕਰ ਚੁੰਢ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਨਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮੱਛੀ ਵੀ, ਰਾਘਵ। ਉੱਥੇ, ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਪੰਪਾ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਮੱਛੀਆਂ ਖਾਓਗੇ, ਜੋ ਤਾਜ਼ਾ ਫੜੀਆਂ, ਬਿਨਾ ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਪਿੰਛੀਆਂ ਦੇ, ਭੁੰਨੀਆਂ, ਪਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੱਡੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਗਤੀ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਛੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ; ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਪੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਖਾਓਗੇ। ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੰਪਾ ਦਾ ਜਲ ਭਰਕੇ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਭ, ਸੁਹਣਾ ਠੰਢਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗੂ ਸਾਫ ਹੈ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜਲ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ; ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵਾਨਰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰਦੇ ਹੋ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਦਿਖਾਏਗਾ, ਜੋ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਜਲ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗੂ ਰੌਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਪੰਪਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੀਲੇ ਪੰਛੀ ਵੇਖੋਗੇ; ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰਦੇ ਹੋ, ਰਾਮ ਜੀ, ਦਰੱਖਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੰਪਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੋਗੇ; ਉੱਥੇ, ਦਰੱਖਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹਨ—ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਰਾਤ-ਚੰਬਾ। ਅਤੇ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਵੀ ਖਿੜੇ ਹਨ, ਰਾਘਵ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਬੰਧ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੰਪਾ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।