ਕਬੰਧ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਦਰਾਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਅੱਗ ਜਗਾਈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਚਿਤਾ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਲਾਈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੜਕਣ ਲੱਗੀ। ਕਬੰਧ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਘਿਉ ਦੇ ਗੰਦੇ ਜਿਹਾ ਸੀ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿਘਲਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਚਰਬੀ ਪਿਘਲਦੀ ਹੋਵੇ। ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਬੰਧ ਨੇ ਚਿਤਾ ਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਧੂਆਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉਭਰਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਧੂੜ ਰਹਿਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਮਈ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਸਫ਼ੈਦ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਉੱਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਚਿਤਾ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਬੰਧ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਵਾਈ ਰਥ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੰਸ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚਮਕ ਉਠੀਆਂ। ਹੁਣ ਕਬੰਧ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਤੁਰਦਿਆਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਰਾਘਵ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।” ਕਬੰਧ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਰਾਮ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਆਇਆ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਉੱਤੇ ਅਤਿਕ੍ਰਮਣ ਹੋਇਆ।” “ਇਸ ਲਈ, ਦੋਸਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ; ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਂ ਸੋਚ ਕੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਸੁਣੋ, ਰਾਮ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਮ ਦਾ ਵਾਨਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਵਾਲੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।” “ਉਹ ਚਾਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਪਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਅਮਾਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਨਿਮਰ, ਨਿਰਣੈਸ਼ੀਲ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਹੈ।” “ਉਹ ਹੁਨਰਮੰਦ, ਨਿਰਭੈ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਤੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਨੇ ਰਾਜ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ। ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।” “ਇਹ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇਥੇ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇक्षਵਾਕੁਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਉਸ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣਾਓ, ਰਾਘਵ, ਅੱਜ ਹੀ ਜਾਓ।” “ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦੋਸਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ, ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਉਹ ਉਪਕਾਰਕ ਹੈ, ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਾਥੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।” “ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਫਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸਫਲ, ਰਾਜਾ ਰੀਛ ਦਾ ਪੁੱਤ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ; ਉਹ ਹੁਣ ਪੰਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਚੌਕਸ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਵਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਵੰਞੇ ਹੋਏ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਕੇ; ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ।” “ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਸੱਚ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਉਸ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਬਣਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਹੈ; ਰਾਘਵ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ।” “ਜਦ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਦੀਆਂ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ, ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੇਗਾ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਲੱਭ ਲਵੇਗਾ; ਤੇ, ਰਾਘਵ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇਗਾ।” “ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੱਭਣ ਲਈ ਭੇਜੇਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੱਭੇਗਾ। ਜੇ ਤੇਰੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।” “ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਤਹਿਤ, ਤਿਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗਾ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।” ਕਬੰਧ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਖਿਆ, “ਰਾਮ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਰਾਹ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਖਿੜਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਸੋਹਣੇ ਦਿਸਦੇ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਖੜੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਜਾਮੁਨ, ਪ੍ਰਿਯਾਲ, ਫਣਸ, ਬਰ, ਅੰਜ, ਟਿੰਡੂ, ਪੀਪਲ, ਕਰਣਿਕਾਰ, ਅੰਬ ਤੇ ਹੋਰ ਦਰੱਖਤ ਵਧਦੇ ਹਨ।” “ਇੱਥੇ ਨਾਗ, ਤਿਲਕ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਿੜਣ ਵਾਲਾ ਚੰਪਾ, ਨੀਲਾ ਅਸ਼ੋਕ, ਕਦੰਬ ਤੇ ਖਿੜਦੇ ਕਰਬੀ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ। ਲਾਲ ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਪਰਿਭਦ੍ਰਕ ਦਰੱਖਤ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਝਟਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਸੁਆਦ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹੋ।” “ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਆਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਿੜਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ, ਜੋ ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੁਰਵਾ ਬਾਗਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਚੈਤਰਰਥ ਬਾਗ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਮੌਸਮ ਹਨ; ਦਰੱਖਤ ਭਾਰੀ ਫਲ ਤੇ ਵੱਡੇ ਛੱਜਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।” “ਉੱਥੇ, ਦਰੱਖਤ ਬਦਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਝਟਕ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਫਲ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਤੁਰਦੇ ਹੋ।” “ਫਿਰ, ਤੁਸੀਂ ਹੀਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਓਗੇ, ਜੋ ਪਥਰ ਰਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸਮਤਲ ਤੇ ਕਣਕ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਰਾਮ, ਉਸ ਦੀ ਰੇਤ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਹੰਸ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਬਗਲੇ ਤੇ ਚੱਕਵੇ ਹਨ, ਰਾਘਵ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਬੰਧ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਸਾਥੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਮਝਾਈ, ਤੇ ਜੰਗਲ-ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ-ਪਹਾੜ, ਸਰੋਵਰ-ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਵਾਈ।