ਕਬੰਧ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿਓਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਤੂੰ ਦਾਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਾਰਨ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਭਟਕਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲ ਗਈ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੌ-ਧਰੀ ਵਜਰ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਪੱਟ ਤੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੇਰੇ ਪੱਟ ਤੇ ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵਰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ'। ਮੈਂ ਅਣਖਾਦਾ, ਪੱਟ, ਸਿਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ, ਕਿਵੇਂ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਜੀ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਨ, ਤੇ ਬੱਘ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਫੜ ਕੇ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟ ਦੇਣਗੇ, ਤਦ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਨੂਂ ਜਾਵੇਂਗਾ।' ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਆ ਕੇ ਫੜੇਗਾ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਇਹ ਭਾਰੀ ਸਰੀਰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਰਾਮ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ—ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਲਾਹ ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਵੀ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਨਸਥਾਨ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਉਸ ਰਾਖਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਰੂਪ ਨਹੀਂ। ਨਾਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਸਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੁੱਖੀ ਹਾਂ, ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਤੇ ਵਿਹਲ ਹੋਏ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਥਨੀ ਦੁਆਰਾ ਟੁੱਟੀ ਸੂਕੀ ਲੱਕੜੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਤੇ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਸਾੜਾਂਗੇ। ਹੇ ਵੀਰ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿੱਥੇ ਲਿਜਾਇਆ? ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇੰਝ ਪੁੱਛਣ ‘ਤੇ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਸਾੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਮੈਂ ਜਾਣਨ ਦੇ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਰਾਖਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਖੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਤ ਹੈ। ਪਰ, ਸੂਰਜ ਥੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਸਾੜ ਦੇ, ਰਾਮ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾੜੇਂਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਵੀਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਉਸ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਏਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਰਾਘਵ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰੀ ਤੁਰੰਤ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਫਿਰਿਆ ਸੀ।" ਇੱਥੇ ਬਹੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗਾ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੰਧ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਦਰਸ਼, ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੀਰੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਅੱਗ ਜਗਾਈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਮਜਬੂਤ ਅੱਗ ਦੇ ਛੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿਤਾ ਸਾੜੀ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਲਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਕਬੰਧ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਘਿਉ ਦੇ ਗੋਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿਘਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਚਿਤਾ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ, ਕਬੰਧ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉੱਠਿਆ, ਧੂੜ ਰਹਿਤ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਿਤਾ ਤੋਂ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਚਮਕਦਾਰ, ਨਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਹਰ ਅੰਗ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਉਹ ਸੁਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਵਿਹੰਗਮ ਰਥ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਬੜੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਦੱਸੋਂ ਪਾਸੇ ਚਮਕਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦਾ ਕਬੰਧ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਰਾਘਵ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕੇਂਗਾ। ਰਾਮ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਜਾਂਚ ਕੇ, ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਆਇਆ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਉੱਤੇ ਅਪਮਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਯਤਨ ਕਰ। ਨਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੋਚ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਸੁਣ, ਰਾਮ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਮ ਦਾ ਵਾਨਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।