ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਬੰਧਾ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਕਬੰਧਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰੋ। ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਂਧਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਸੀ, ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।" ਕਬੰਧਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, "ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਸੀ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਥੂਲਸ਼ਿਰਸ, ਮੇਰੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।" "ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੇਰਾ ਇਹ ਕਰੂ ਰੂਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇ!' ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਕੱਟ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਾਏਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।'" "ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ, 'ਤੂੰ ਦਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ।' ਇੰਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਰੂਪ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ। ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ। ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਮੇਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੌ-ਸਪੋਕ ਵਾਲੀ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪੱਟ ਅਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੇਰੇ ਪੱਟ ਅਤੇ ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਗਏ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਚਨ ਪੂਰੇ ਹੋਣ।'" "ਮੈਂ, ਬਿਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ, ਟੁੱਟੇ ਪੱਟ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਵਜਰ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦ ਦਿੱਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੰਬੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਅਤੇ ਸਿੰਘ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਣ, ਅਤੇ ਬਾਘ ਖਾ ਜਾਂਦਾ।" "ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਕੱਟੇਗਾ, ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਗਾ।' ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵੀ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ, ਮੈਂ ਫੜਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਫੜੇਗਾ।" "ਇਸ ਨਿਸ਼ਚੇ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਥੱਕ ਕੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ — ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿਉਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵੀ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਕ ਰਾਘਵ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਨਸਥਾਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਪਤਾ ਹੈ, ਰੂਪ ਨਹੀਂ।" "ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਰਹਾਇਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਅਸੀਂ ਦੁੱਖੀ, ਅਸਹਾਇ, ਵਿਹੜੇ ਹੋਏ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦੁਆਰਾ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਾਵਾਂਗੇ। ਸਾਨੂੰ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸ, ਕਿਸ ਨੇ ਜਾਂ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਭਲਾ ਕਰ।" ਕਬੰਧਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਕੋਈ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜਲ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਕੌਣ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।" "ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਲਿਆ, ਮੈਂ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਪਰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਪਰ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲਾਓ, ਰਾਮ। ਜਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਕੌਣ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਲੱਭੇਗਾ।" "ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰ, ਰਾਘਵ, ਉਹ ਧਰਮਕ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਦੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਲਈ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਬੰਧਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਨਾਇਕ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਦਰਾਰ ਵੱਲ ਗਏ ਅਤੇ ਅੱਗ ਜਗਾਈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ funeral pyre ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਦੇ ਸੁਆਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਜਲਦੀ।