ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਦੀ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਸੱਪ—even ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਵੋਗੇ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। “ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੰਡ-ਚਕ੍ਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਚਕ੍ਰ, ਕਾਲ ਚਕ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਭਯੰਕਰ ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। “ਹੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਜਰ-ਅਸਤ੍ਰ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਾ ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਦਾ ਅਸਤ੍ਰ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤ੍ਰ, ਦੋ ਗਦਾ—ਮੋਦਕੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਰੀ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਹਨ—ਵੀ ਸੌਂਪੀਆਂ। “ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਜਲਦੀ ਫਾਂਸੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਵਰੁਣ ਅਸਤ੍ਰ, ਦੋ ਵਜਰ—ਸੁੱਕਾ ਅਤੇ ਗੀਲਾ—ਵੀ ਮਿਲੇ। ਪਿਨਾਕਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਅਸਤ੍ਰ, ਅਗਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਸਤ੍ਰ (ਸ਼ਿਖਰਾ), ਵਾਯਵ ਅਸਤ੍ਰ, ਹਯਸ਼ੀਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਅਸਤ੍ਰ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। “ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੋ ਬਰਛੇ, ਡਰਾਉਣਾ ਕੰਕਾਲ, ਗਦਾ, ਖੋਪੜੀ ਅਤੇ ਕਿੰਕਿਨੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਅਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਨਾਮ ਦਾ ਅਸਤ੍ਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। “ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅਸਤ੍ਰ (ਮੋਹਨ) ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਵਾਪਨ (ਸੁਤਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਪ੍ਰਸ਼ਮਨ (ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ), ਮ੍ਰਦੁ ਅਸਤ੍ਰ, ਵਰਸ਼ਣ (ਵਰਖਾ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਸ਼ੋਸ਼ਣ (ਸੁੱਕਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਵਿਲਾਪਨ (ਤਪਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਲਾਪ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਵੀ ਮਿਲੇ। ਮਾਦਨ ਅਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਕੰਦਰਪ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਨਾਮ ਦਾ ਗੰਧਰਵ ਅਸਤ੍ਰ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਸਤ੍ਰ (ਮੋਹਨ), ਤਾਮਸ ਅਸਤ੍ਰ, ਸੌਮਨ, ਸੰਵਰਤ ਅਤੇ ਮੌਸਲ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਸਤ੍ਯਮ ਅਸਤ੍ਰ, ਉੱਚਤਮ ਮਾਯਾਮਯ ਅਸਤ੍ਰ, ਸੌਰਮ (ਤੇਜ-ਪ੍ਰਭਾ) ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸੋਮ ਅਸਤ੍ਰ (ਸ਼ੀਸ਼ਿਰ), ਡਰਾਉਣਾ ਤਵਸ਼ਟਰ ਅਸਤ੍ਰ, ਭਾਗਾ ਅਸਤ੍ਰ, ਸ਼ੀਤੇਸ਼ੁ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਵੀ ਰਾਮ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। “ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਸਭ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਜੇਹੜਾ ਰੂਪ ਚਾਹੋ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ, ਤੂੰ ਲੈ ਲੈ।” ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਮੰਤਰ-ਸੰਕਲਪ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵੀ ਦੱਸੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਜੋਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਰਾਘਵ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਚਤਮ। ਜੋ ਵੀ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗੇ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਾਈਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਰਾਮ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜੈਯ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਪਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਤਪ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਿਖਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਤ੍ਯਵੰਤ, ਸਤ੍ਯਕੀਰਤੀ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਰਭਸਾ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਤਰਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀਆਂ। ਲਕ੍ਸ਼ਯ ਅਤੇ ਅਲਕ੍ਸ਼ਯ, ਡ੍ਰਿੜਨਾਭਾ ਅਤੇ ਸੁਨਾਭਕਾ, ਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਤਵਕ੍ਤਰ, ਦਸ਼ਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਤੋਦਰਾ ਵੀ ਸਿਖਾਏ। ਉਸ ਨੇ ਪਦਮਨਾਭਾ, ਮਹਾਨਾਭਾ, ਦੁੰਦੁਨਾਭਾ, ਸੁਨਾਭਕਾ, ਜੋਤਿਸ਼, ਸ਼ਕੁਨ, ਨੈਰਾਸਿਆ ਅਤੇ ਵਿਮਲਾ ਵੀ ਸਿਖਾਏ। ਯੌਗੰਧਰ ਅਤੇ ਵਿਨਿਦ੍ਰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ, ਸ਼ੁਚਿਬਾਹੁ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਨਿਸ਼ਕਲੀ, ਵਿਰੂਚਾ, ਸਾਰਚਿਰਮਾਲੀ, ਧ੍ਰਤਿਮਾਲੀ, ਵ੍ਰਿਤਿਮਾਨ ਅਤੇ ਰੁਚਿਰਾ ਵੀ ਦੱਸੇ। ਪਿਤ੍ਰਯ ਅਤੇ ਸੌਮਨਸ, ਦੋ ਵਿਧੂਤਮਕਰਾ, ਪਰਵੀਰ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਧਨਧਾਨਯ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ। ਕਾਮਰੂਪ, ਕਾਮਰੁਚਿ, ਮੋਹਮਾਵਰਣ, ਜ੍ਰੰਭਕਾ, ਸਰਵਨਾਭਾ ਅਤੇ ਪੰਥਨਵਰੁਣ ਵੀ ਦੱਸੇ। “ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਰੂਪ-ਬਦਲਦੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਯੋਗਯ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ।” ਕਕੁਤਸਥ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, “ਨਿਸ਼ਚਿਤ” ਕਿਹਾ। ਦਿਵ੍ਯ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਰੂਪ-ਧਾਰੀ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਜਲਦੇ, ਕੁਝ ਧੂੰਏ ਵਾਂਗ, ਕੁਝ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਕੁਝ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਅਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ; ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?” ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ; ਜਦੋਂ ਵੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋਗੇ।” ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਵਿਦਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ-ਧਾਰੀ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਵਾਈ।