ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਢ ਦਿਤੀਆਂ। ਰਾਮ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਵੱਧ ਦਿਤੀ, ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਵੱਢੀ। ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਢ ਜਾਣ ’ਤੇ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਚੀਖ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਆਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ ਗੱਜਦਾ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਢੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸੁਭਾਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਬਲਵਾਨ ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਰਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇක්ෂਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜਾਣੋ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਰ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਕਬੰਧ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਟੁੱਟੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ?" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। "ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰੋ! ਮੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਵੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਇਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੁਰਾਚਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਗੜਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ, ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ—ਇਹ ਰੂਪ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਜੋ ਕਾਂਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਐਸਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਆਤੰਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਥੂਲਸ਼ਿਰਸ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰਾ ਇਹ ਕ੍ਰੂਰ ਰੂਪ ਨਾਸ ਹੋਵੇ!' ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਹੋਵੇ।" "ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਬਾਂਹ ਵੱਢ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।' ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਦਾਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਇਹ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਰੂਪ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।" "ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਹੁਣ ਇੰਦਰ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੌ ਕਾਂਟਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀਆਂ رانਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।' ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਲੱਤਾਂ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਵਜਰ ਦੇ ਘਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਕਿਵੇਂ ਲੰਬਾ ਜੀ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦ ਸਨ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਣ, ਤੇ ਬੱਘ ਇੱਥੇ ਖਾਂਦਾ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਢ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ।' ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮ ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਆ ਫੜੇਗਾ।" "ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਚਲਾਉਂਦੇ-ਚਲਾਉਂਦੇ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਾਮ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵਜੋਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਉਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਓਹੀ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਨਸਥਾਨ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਰੂਪ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੁੱਖੀ, ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਆਸਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨੀ ਤੇ ਮਦਦ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਟੁੱਟੀ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਸਮੇਂ ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਸਾੜਾਂਗੇ; ਇਸ ਲਈ ਦੱਸ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰ।" ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।