ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ, ਵੇਖੋ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਕਦੀਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਲਈ ਭਾਗ ਦਾ ਬੋਝ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਰੇਤ ਦੇ ਟੀਲੇ ਢਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਧੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲਵਾਨ ਸਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਉਥੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਕਬੰਧ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ ਹੋ, ਇਹ ਤਕਦੀਰ ਦਾ ਖੇਡ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਭੋਜਨ ਬਣੋਂਗੇ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਤਾਂ ਸੀ ਪਰ ਹੌਂਸਲੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੁਰੰਤ ਸਾਨੂੰ ਫੜ ਲਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਆਓ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟੀਏ। ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਘਵ, ਜਿਵੇਂ ਯਗ੍ਯ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਹੋਏ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਬੇਬਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਲਾਜ਼ਤ ਹੈ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਬੰਧ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਮੂੰਹ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਖੱਬੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਗਰਜਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜੋ ਸੁਭਾਗ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਕਕੁਤ੍ਥਸ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਰਾਮ ਹਨ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਮਾਤਾ ਨੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ, ਉਹ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਬਲ ਵਾਲਾ ਇਕਾਂਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਕਬੰਧ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਦੰਦ ਹਨ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ?" ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਕਬੰਧ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਪਾਇਆ।" ਫਿਰ ਕਬੰਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ, "ਰਾਮ ਜੀ, ਕਦੇ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ, ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਅਕਲਪਨੀਯ ਸੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਇਸ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ ਸਥੂਲਸ਼ਿਰਾ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੇਰਾ ਇਹ ਕਰੂੜ ਰੂਪ ਨਾਸ ਹੋਵੇ।' ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇ।" "ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਾਣ ਲੈ, ਤੂੰ ਦਾਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੈਂ।'" "ਇੰਦਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਰੂਪ ਮਿਲਿਆ। ਮੈਂ ਗੰਭੀਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭਟਕਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ?" "ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ਹੁਣ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੌਂ-ਕਿੱਲਿਆਂ ਵਾਲੀ ਵਜ੍ਰਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾ ਦਿੱਤੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦੇ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪੂਰੇ ਹੋਣ।' ਮੈਂ, ਭੁੱਖਾ, ਲੱਤਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜ੍ਰਾ ਨਾਲ ਘਾਇਲ, ਕਿਵੇਂ ਲੰਮਾ ਜੀ ਸਕਦਾ ਸੀ? ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਇਹਨਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਿੰਘ, ਹਾਥੀ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਆਦਿ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗਾ।' ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੰਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸੀ।