ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਜਟਾਯੁ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਮੈਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਜਟਾਯੁ ਨੂੰ ਅੱਗੀ ਦੇ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸਨੂੰ ਅਗਨਿ-ਸੰਸਕਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਅੱਗੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਦਾਨੀ ਲੋਕਾਂ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਜਟਾਯੁ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। "ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਹੇ ਗਿੱਧਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਕਾ ਵਾਂਗ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜਟਾਯੁ ਨੂੰ ਅੱਗੀ ਦੀ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਕੱਟ ਕੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਟਾਯੁ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਟਾਯੁ ਲਈ ਕੀਤੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਹਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਗਏ ਤੇ ਉਥੇ ਜਟਾਯੁ ਲਈ ਪਿੰਡ ਤੇ ਜਲ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈਆਂ ਨੇ ਜਟਾਯੁ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ-ਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਟਾਯੁ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੜੀ ਮਹਾਨ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਰਤਾ ਦਿਖਾਈ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਜਲ-ਕਿਰਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵੱਲ ਮੁੜ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਟਾਯੁ ਲਈ ਪਿੰਡ ਤੇ ਜਲ-ਕਿਰਿਆ ਕਰਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਫਿਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਕੇ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਬਹੁਤ ਜੰਗਲਾਤੀ ਸੀ, ਝਾੜੀਆਂ, ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ। ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਲੰਘ ਗਏ। ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕੋਸ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜੋਸ਼ ਸੀ, ਘਣੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਹਾਵਣਾ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੁਕਦੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਪਹਰਨ ਦਾ ਸੋਗ ਕਰਦੇ। ਫਿਰ, ਤਿੰਨ ਕੋਸ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਮਤੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖ਼ਤ ਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘਣਤਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਗੁਫਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਰਗਾ ਗਹਿਰਾ, ਸਦਾ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਗੁਫਾ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਯੋਧੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ, ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਲਟਕਦੇ ਪੇਟ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦ, ਰੂਦਰ ਤਵਚਾ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ, ਭਾਰੀ-ਭਾਰੀ ਜੂੜੇ ਵਾਲੀ, ਉਥੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣੀਏ।" ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਆਯੋਮੁਖੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵਤੀਤ ਕਰੇਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਦੇ ਕੰਨ, ਨੱਕ ਤੇ ਛਾਤੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਵੱਢ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਰਾਖਸ਼ਸੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਜਿਧਰੋਂ ਆਈ ਸੀ, ਉਧਰ ਭੱਜ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਸਤਚਾਰੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਵਧੀਆ ਧੜਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਨ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁਭ ਸ਼ਕੁਨ ਦਿਸ਼ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਉੱਚੇ, ਤਿਆਰ ਰਹੋ ਤੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਸ਼ਕੁਨ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਆਫ਼ਤ ਆਉਣ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੰਜੁਲਕਾ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਰੌਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਜੰਗਲ ਹੀ ਕੰਬ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਧੁਨੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਜਾਪਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਅਵਾਜ਼ ਵੱਲ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਚੌੜੇ ਸੀਨੇ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਖੜਾ ਸੀ—ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਨਾਮ ਸੀ ਕਬੰਧ। ਉਹ ਤਿੱਖੀ, ਖੜੀ-ਖੜੀ ਲੱਕੜੀ ਵਰਗੀ ਲਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ, ਘਣੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸੀ।