ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆ ਜਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ! ਸਾਡਾ ਝੋਪੜਾ ਸੁੰਨ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਗਏ ਹਨ।" ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀ ਨਹੀਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ। ਜ਼ਰਾ ਇਹ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੇਖ, ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹੰਜੂ ਹਨ।" ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ?" ਰਾਮ ਜੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਤਾਂ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਦਕਿ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ।" ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁੰਨ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂਗਾ? ਲੋਕ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਡਰਪੋਕੀ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀਤਾ ਦੀ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਹੁਣ ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਨਵਾਸੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਕੋਲ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ।" "ਮੈਂ ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਪਾ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਵیکھਾਂਗਾ, ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਣਗੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਹੋਇਆ ਵੇਖਣਗੇ? ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਗੁਮ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਣਗੇ; ਜਾਂ ਫਿਰ, ਮੈਂ ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਸ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵੀ ਸੁੰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਭਰਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਦਈਂ।" "ਰਾਮਾ ਵਲੋਂ ਤੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕੈਕੇਈ ਤੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੀਂ, ਹੇ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲੇ। ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਮਿਲੀਂ; ਉਹਨੂੰ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲੀਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ।" "ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਨਾਸ਼ ਵਾਰੇ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੀਂ।" ਇੰਝ ਦੁਖੀ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜਦ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਵੜੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਤਿਰਸਠਵਾਂ ਸਰਗ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਦੁਖੀ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਦਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੁਖ ਦੀ ਘਾੜੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮਾ, ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਖੁਦ ਵੀ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਡੂੰਘੀ ਸਾਂਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਰੋਦੇ ਹੋਏ। "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਸਨੇ ਇੰਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ; ਕਿਉਂਕਿ ਦੁੱਖ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ, ਲਗਾਤਾਰ, ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਤੇ ਮਨ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣਗੇ; ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹਾਂ—ਇੱਕ ਦੁਖ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ।" "ਰਾਜ ਪਦ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਠੰਢਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਹੁਣ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਦੁੱਖ ਮੁੜ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉਠਿਆ ਹੈ।" "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਉਹ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਨਾਰੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਕਿਸੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵਲੋਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਅਵਾਜ਼ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵਿਕੜ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹ ਡਰ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੀਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਉਹ ਦੋ ਸੁੰਦਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਗੋਲਾਈ ਵਾਲੇ ਸਤਨ ਹੁਣ ਖੂਨ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਹੋਣਗੇ—ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਦਾ ਇਹੀ ਹਾਲ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਹ ਚਿਹਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ, ਨਰਮ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਘੁੰਘਰਾਲੂ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਸੀ, ਹੁਣ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ—ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਚੰਨ।" "ਮੇਰੀ ਧਰਮੀ ਪਿਆਰੀ ਦੀ ਗਲ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਇਸ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਖੂਨ ਪੀਣ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਫੜੀ ਤੇ ਘਸੀਟੀ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਚੀਕ ਮਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਇੱਥੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਥਰ ਦੇ ਟਕਟਕ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਚਲਦੀ ਹੋਈ; ਮਿੱਠਾ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੋਰ ਹੱਸਦੀ, ਸੀਤਾ ਤੈਨੂੰ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ।" "ਇਹ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ; ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇਕੱਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।" "ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਕੰਵਲ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਕੰਵਲ ਲੈਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕਦੇ ਝੀਲ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।" "ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਉੱਥੇ ਗਈ ਹੋਵੇ; ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਡਰਪੋਕ ਹੈ, ਇਕੱਲੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।" "ਹੇ ਸੂਰਜ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਤੇ ਸੱਚ-ਝੂਠ ਦੇ ਗਵਾਹ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀ ਉਹ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ ਹੈ—ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ।" "ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਪਵਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਉਸ ਬਾਰੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼-ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕੀਤੀ—ਕੀ ਉਹ ਮਰੀ ਗਈ, ਚੁੱਕੀ ਗਈ, ਜਾਂ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਭਟਕ ਰਹੀ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਮਾ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਅਚੇਤ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸਮੁਦਰ ਵਾਂਗ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਚਿਤ ਬਚਨ ਆਖੇ, "ਹੁਣ ਦੁਖ ਛੱਡ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਫੜ; ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ। ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹੌਂਸਲਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।" ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਹ ਹੌਂਸਲੇ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ, ਦੁਖੀ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੰਤੁਲਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੁੜ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਂਸਠਵਾਂ ਸਰਗ। ਉਹ, ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਲਦੀ ਜਾ ਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਵੇਖ ਕੇ ਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ।" "ਸ਼ਾਇਦ ਸੀਤਾ ਕੰਵਲ ਲੈਣ ਗੋਦਾਵਰੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।" ਇੰਝ ਰਾਮਾ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਫਿਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਨਾਨ-ਸਥਾਨ ਵੇਖੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਬੁਲਾਵਿਆਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਈ ਹੈ?