ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਆਗਿਆ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂਆਂ ਕੋਲੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਕਦੇ ਵੀ ਅਣਡਿੱਠੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ।” ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੰਗਲ ਲਈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਗੰਭੀਰ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਮੱਧੋਂ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੀਖਾ ਝੰਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਗਈ। ਉਸ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਡਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਤਾਟਕਾ ਆਪ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਤਾਟਕਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈ ਜਿਥੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ—ਵੱਡੀ, ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ, ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੀ ਹੋਈ—ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ, ਡਰਾਉਣੀ ਯਕਸ਼ਿਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜਿਸਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਝਲਕ ਹੀ ਡਰਪੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੋੜ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਦੂਈ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖਤਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸਦੇ ਕੰਨ ਤੇ ਨੱਕ ਕੱਟ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਨਾਰੀ-ਸਵਰੂਪ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਤਾਟਕਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੱਜਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਉੱਠਾ ਕੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਅਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਤਾਟਕਾ ਨੇ ਭਾਰੀ ਧੂੜ ਦਾ ਬੱਦਲ ਉਠਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਤਾਟਕਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਮ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਤਾਟਕਾ ਦੀ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਮੀਂਹ ਰੋਕੀ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਭੱਜ ਕੇ ਆਈ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ, ਹੱਥ ਰਹਿਤ, ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਗੱਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਅਤੇ ਨੱਕ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਯਕਸ਼ਿਨੀ, ਜੋ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਜਿਹੜਾ ਮਰਜੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਾਵਾ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ, ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਕਾਫੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਰਾਮ। ਇਹ ਤਾਟਕਾ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਕਸ਼ਿਨੀ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਨਾਸਕ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰ ਦੇ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਸੰਝ ਵੇਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੀ ਤਾਟਕਾ ਵੱਲ ਮੋਹਰਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਧੁਨੀ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਿਖਾਈ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਤਾਟਕਾ, ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰੋਕੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਦੌੜ ਪਈ। ਜਦ ਤਾਟਕਾ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਾਕੁਤਥਸ (ਰਾਮ) ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, “ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!” ਇੰਦਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ, ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਮੁਨੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ! ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਤੇ ਇੰਦਰ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ। ਹੇ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਉਹ ਯੋਗਯ ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਅਨੁਯਾਈ ਹੈ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਸੰਧਿਆ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ ਰਾਮ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਰਾਤ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੀਏ। ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਅਸੀਂ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚੱਲਾਂਗੇ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਤ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬਿਤਾਈ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਤਾਟਕਾ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਜੰਗਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਚੈਤਰਰਥ ਵਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਰਾਮ ਵਲ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਮੁਖਾਤਬ ਹੋਏ, “ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ। ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿਆਂਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਸੱਪ ਹੋਣ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਜਿੱਤ ਲਵੇਂਗਾ। ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੰਡ-ਚਕ੍ਰ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਧਰਮ ਚਕ੍ਰ, ਕਾਲ ਚਕ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕ੍ਰ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਵੀ, ਵਜਰ-ਅਸਤਰ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਬ੍ਰਹਮਸ਼ਿਰਾ, ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਦਾ ਅਸਤਰ—all ਇਹ ਤੇਰੇ ਹਨ। ਹੇ ਬਾਹੁਬਲੀ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮ-ਅਸਤਰ ਤੇ ਦੋ ਗਦਾ—ਮੋਦਕੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖਰੀ—ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਉੱਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਮਿਲੀ।