ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਅਤੇ ਧਮਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮਾਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਭੀਤ ਤੇ ਅਡਿੱਗ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਘਟੀਆ ਰਾਛਸ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੇਰੀ, ਤੇਰੇ ਰਾਛਸਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੋਣੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ, ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੋਮ-ਕੁੰਡ, ਚੰਡਾਲ ਵਲੋਂ ਮਲਿਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵੀ ਧਰਮਵਾਨ ਪਤੀ ਦੀ ਨਿਭਾਣ ਵਾਲੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨਾਰੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਕਦੇ ਵੀ ਕਾਦੂ ਨੂੰ ਨੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਅਚੇਤ ਹੈ; ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈ ਜਾਂ ਮਾਰ ਦੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਸਰੀਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਜਾਨ। ਪਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਲਾਜ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗੁਆ ਸਕਦੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ। ਇਥੇ, ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਕਹੇ, “ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ ਸੁੰਦਰਿ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਰਸੋਈਏ ਤੈਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਲਈ ਪਕਾ ਲੈਣਗੇ।” ਇਹ ਤਿੱਖੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਰਾਛਸਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਛਸਣਾਂ, ਜੋ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੁਣ ਇਸਦੀ ਅਹੰਕਾਰਤਾ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰ ਦੇਣ।” ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਛਸਣਾਂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਭੈਲਾਗਾਰ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਪੈਰ ਪਿੱਟ ਕੇ ਜਮੀਨ ਨੂੰ ਕੰਪਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਓ, ਉਥੇ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕ ਕੇ ਤੇ ਘੇਰ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥਣ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਮਿਥਿਲਾ-ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਵੋ।” ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਰਾਛਸਣਾਂ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵਾਟਿਕਾ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ। ਉਥੇ ਜਾਨਕੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਰਾਛਸਣਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਰਣੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈ ਗਈ। ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਫੜੀ ਹੋਈ ਹਰਣੀ ਵਾਂਗ, ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੀ। ਉਥੇ, ਉਹ ਰਾਛਸਣਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਡਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਵਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰੀਚ, ਜੋ ਹਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਮੈਥਿਲੀ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਲੂਣ ਵਾਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਗਿਦੜ ਚੀਖਿਆ। ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਦੇਹ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗਿਦੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੁਸ਼ਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਕਿਸੇ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਛਸਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।” ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਜੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ, ਹਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਕੱਢੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸੋਮਿਤ੍ਰ, ਮੈਥਿਲੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਛਸਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਏ। ਜਦ ਮੈਂ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਲੱਗ ਕੇ, 'ਹਾਏ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਮਰ ਗਿਆ!' ਚੀਖ ਮਾਰੀ।” ਰਾਮ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ, “ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਦੋਵੇਂ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਕਦੇ ਕੁਸ਼ਲ ਨਾਲ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਰਾਛਸਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਕਈ ਡਰਾਉਣੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ।” ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਗਿਦੜ ਦੀ ਚੀਖ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ, “ਰਾਛਸ ਨੇ ਹਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।” ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਘਵ ਜਨਸਥਾਨ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਸਨੂੰ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਵੀ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸਭ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਰੌਣਕ ਮਿੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ। ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਦੁਖੀ ਤੇ ਵਿਹਲ ਹੋਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ, “ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਕੇਲਾ ਛੱਡ ਆਇਆ—ਇਹ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ।” ਉਸਨੇ ਦੁਖ ਭਰੇ, ਪਰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਚਨ ਕਹੇ, “ਹਾਏ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਕੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਰਾਛਸਾਂ ਵਲੋਂ ਖਾ ਲਈ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਆਦੇਸ਼ਾਂ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਅਡਿੱਗਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਿਅਥਾ ਭਰੀ ਘੜੀ ਲੰਘਦੀ ਗਈ।