ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂষਣ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਅਚਾਨਕ ਧਨ ਪਾ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਚੈਨ ਪਾ ਲਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਆਪਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਹ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹਰ ਵੇਲੇ ਯਤਨ ਕਰਨ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਠ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਅਣਦੇਖੇ ਜਨਸਥਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਧਰ, ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਬਣਾਈ, ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਵਣ ਅੰਦਰੋਂ ਆਨੰਦਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂਵਾਂਵਾਂ ਸਰਗ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਅੱਠ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਪਰ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਤੜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ। ਜਦ ਉਹ ਮਹਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਦੁਖੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਮੁਖ ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਡੁੱਬਦੀ ਹੋਈ ਨੌਕਾ। ਉਹ ਹਰਣੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਵੇ, ਸੀਤਾ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ, ਉਸਨੂੰ ਬੇਬਸ ਤੇ ਦੁਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਹਲ ਵਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਮਹਲ ਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਣਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਥੀਦੰਦ, ਸੋਨੇ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੰਭ, ਹੀਰੇ ਤੇ ਲਹੂ ਰਤਨ ਦੀਆਂ ਅਜੀਬ-ਅਜੀਬ ਨਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦਿਲਕਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡੋਲ ਵਜ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਹਲ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਵਣ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀੜ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਲ ਵਿਚ ਹਾਥੀਦੰਦ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਸਮੁਖ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੰਗਣ ਵਿਖਾਏ, ਜੋ ਚੂਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਤਲਾਵ ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਹੀ ਡੁੱਬੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਮਹਲ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ: "ਇੱਥੇ ਦੱਸ ਕਰੋੜ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਬਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ ਹਨ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ। ਹੇ ਸੀਤੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਲਵਾਨ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰ-ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਰਾਜ, ਹੇ ਵਿਸਾਲ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰਾ ਹੀ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਵੀ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀਤੇ, ਤੈਨੂੰ ਸਾਹ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਮੇਰੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਸੀਤੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈਂ; ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਸੋਚਣਾ ਛੱਡ ਦੇ; ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਮਨ ਲੈ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਲੰਕਾ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜੈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਦੇਵ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਤੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਂਗੀ—ਜੋ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ, ਦੁਖੀ, ਵਨਵਾਸੀ, ਪੈਦਲ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਸਧਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨ, ਹੇ ਸੀਤੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਜੋੜ ਹਾਂ; ਜਵਾਨੀ ਛਿਨਭੰਗੁਰ ਹੈ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਮਾਣ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾ ਕਰ; ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸੋਚ ਵਿਚ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਸੀਤੇ? ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਜਾਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਲੰਕਾ ਦੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਚਲ-ਅਚਲ ਸਭ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਹੋਣ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਜੋ ਕੁਝ ਪਿਛਲੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਵਿਚ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੁਣ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ। ਤੇਰੇ ਕੀਤੇ ਪੂਣਾਂ ਦਾ ਫਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪਾ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਹਣੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ। ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਬਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਵਿਸ਼ਰਵਾਣ ਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਰਥ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਨੋਹਰ, ਜੋ ਸੋਚ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਸੀਤੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ; ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਇਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਸੀਤਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਕੋਨੇ ਨਾਲ ਆਂਸੂ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ, ਚਿੰਤਾ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਨੂਰ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ।