ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੀਤਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਜਾਣਬੂਝ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵੀ ਤਿੱਖਾ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰਾਵਣ ਲਈ ਕਦਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੈਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਠ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਪਈ, ਜੋ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਵਰ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਜਨਸਥਾਨ ਜਾਓ, ਜਿਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜਨਸਥਾਨ ਹੁਣ ਸੁੰਨ ਹੈ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖੋ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸੀ, ਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖਰ ਵੀ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਅਣਮਿੱਟ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਵਲੋਂ ਘਿਨ ਅਤੇ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾ-ਦੁਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰਾਂ। ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਧਨ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਘਾਤਕ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹੀ ਸੁਕੂਨ ਪਾਵਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਚਲਣੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ। ਸਾਰੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰਨ।" "ਤੁਾਡੀ ਤਾਕਤ ਮੈਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਠ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚੁਪਚਾਪ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ ਅਤੇ ਜਨਸਥਾਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਮ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਵੈਰ ਪਾਲ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਆਠ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ, ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸੀਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਤਿ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਥੱਕ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੇ ਵੇਲੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗ ਪਵੇ। ਉਹ ਹਿਰਣੀ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ; ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਰਾਵਣ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸਹਾਇ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਹਲ ਦਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਦੇ ਹਾਲ ਤੇ ਕੋਠੀਆਂ ਦਿਖਾਈਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਸੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਸੀ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜਵਾਹਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਲ ਹਾਥੀਦੰਦ, ਸੋਨੇ, ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉੱਤੇ ਹੀਰੇ ਤੇ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਨਕਸ਼ੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਾਈ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਮਹਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀੜ੍ਹੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਦੰਦ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਝਰੋਖੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜ਼ਾਲੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਸਮੁਖ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਣ ਦਿਖਾਏ, ਜੋ ਚੂਨੇ ਅਤੇ ਜਵਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਅਦਭੁਤ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਤਲਾਵ ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਦਿਖਾਏ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਹੀ ਡੁੱਬੀ ਰਹੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਮਹਲ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮੰਦ ਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੁਸਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। "ਇੱਥੇ ਦਸ ਕਰੋੜ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹਨ। ਹੇ ਸੀਤੇ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ; ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਰਾਜ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ—ਹੇ ਪ੍ਰਿਯਾ ਸੀਤੇ—ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।" "ਮੇਰੀਆਂ ਕਈ ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੀਤੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈਂ; ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਬਣ। ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਹੋਰ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ? ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਦਿ, ਮੈਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਲੰਕਾ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਦੈਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ। ਦੇਵਤੇ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ੀ—ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।" "ਤੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਂਗੀ—ਜੋ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਖੀ, ਤਪਸਵੀ, ਪੈਦਲ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਬੇਤਾਕਤ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਮੰਨ, ਹੇ ਸੀਤੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਜੋੜ ਹਾਂ; ਜਵਾਨੀ ਛਿਨਭੰਗੁਰ ਹੈ, ਹੇ ਲਜਜਤ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਮਾਣ।" "ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦੇ; ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸੋਚ ਵਿਚ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਹੇ ਸੀਤੇ? ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨੂੰ ਰੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜਾਂ ਤਪਤ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ...