ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਪਹਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਥਾਂ ਕੋਈ ਧਰਮ, ਕੋਈ ਸਚਾਈ, ਕੋਈ ਨੇਕੀ ਜਾਂ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਥੱਕੇ ਮੁਖ ਨਾਲ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਏ; ਨੌਜਵਾਨ ਜੰਤੂ ਵੀ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਪਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਚਿੰਤਤ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਦੇ, ਦੁਖੀ ਹੋਏ, 'ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ' ਦਾ ਨਾਮ ਪਕਾਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲ, ਵਿਗੜੇ ਗਹਣੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਮੌਤ ਲਈ ਉਠਾ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਮਧੁਰ-ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ, ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ ਰਹੀ; ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਡਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਤਿਰਪਣਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ, ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰੋਣ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿਆ: "ਰਾਵਣ, ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੂੰ ਹੀ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਅਪਹਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹਿਰਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜਾ ਉਲੂਕਾ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਠਿਆ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਸਸੁਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ, ਨੀਚ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤਾਂ ਬੜਾ-ਚੜਾ ਕੇ ਆਇਆ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ। ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁਪ ਚਾਪ ਅਪਹਰਨ ਕਰਕੇ, ਅਜਿਹਾ ਘਿਨੌਣਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਿੰਦਿਆਯੋਗ, ਕਰੂਲ ਅਤੇ ਅਧਰਮੀ ਕਹੇਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਵੀਰਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਵੀਰਤਾ, ਤੇਰੀ ਇਜ਼ਤ, ਜਿਹੜੀ ਤੂੰ ਦਾਵਾ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਕੰਮ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਿਆ ਮਿਲੇਗੀ—ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਰੁਕ—ਤੂੰ ਜਿੰਦਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕੇਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ। ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕਰ—ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਮੇਰੀ ਬੇ-ਇੱਜਤੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ। ਜਿਸ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਖਤਮ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਇਰਾਦਾ ਫ਼ਿਜ਼ੂਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ, ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਨੇ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਇਸ ਖਤਰਨਾਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ, ਲਹੂ ਦੇ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ, ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ ਸਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਵੀ ਵੇਖੇਂਗਾ; ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਦੇ ਅੰਜਾਮ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਕੇ ਕੋਈ ਲੰਮਾ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਤੂੰ ਵੀ, ਦਇਆ-ਰਹਿਤ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਨੇ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ। ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਕਿੱਥੇ ਆਰਾਮ ਲੱਭੇਂਗਾ, ਜੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇ? ਜਿਸ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਫੇਲ ਹੋਵੇਂਗਾ? ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁਰਾਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ, ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਡਰ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਕੁਮਾਰੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਫੜੀ ਗਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਿੰਸੇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕੰਪ ਰਹੀ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਚਉਣਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਜਦੋਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਖੜੇ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਬੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਅਕਾਰੀ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣਗੇ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਹ ਪੀਲੇ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬੰਦਰ, ਬਿਨਾਂ ਪਲਕ ਝਪਕਦੇ, ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੰਦਰਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਰਾਵਣ, ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਗਿਆ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਲੈ ਕੇ ਚਲਿਆ; ਰਾਵਣ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਸੀ।