ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਤਦ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਵਣ ਰਾਮ ਦੀ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਨਾ ਧਰਮ ਰਿਹਾ, ਨਾ ਸੱਚ, ਨਾ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਨਾ ਦਇਆ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਟੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਥੱਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਨੌਜਵਾਨ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਰੋ ਪਏ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ, ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ 'ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ' ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੁਲਾਉਂਦੀ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਵੱਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ, ਗਹਿਣੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਨਾਸ ਲਈ ਫੜ ਲਿਆ। ਮੈਥਿਲੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਸਜਣਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ, ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਤਿਰਪਣਵੇਂ ਸਾਰਗਾ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਮੈਥਿਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉਡਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿਚ, ਬਹੁਤ ਡਰ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: "ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਰਾਵਣ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਕੇ ਚੋਰੀ-ਚੁਪਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਕਾਇਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਨਾਲ, ਹਿਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦੂਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਸਸੁਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਹੁਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤਾਂ ਇਥੇ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਨੀਚ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤਾਂ ਉੱਚਾ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ। ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਚੁਪ ਚਾਪ, ਚੋਰੀ-ਚੁਪਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇਹ ਘੱਟੀ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ, ਲਾਜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ, ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਅਧਰਮੀ ਕਹਿਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਦਾ ਗੁਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਤੇ ਚਰਿਤਰ ਤੇ ਧਿਕਕਾਰ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿੱਟ ਜਾਵੇਗੀ—ਲਾਜ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਇਕ ਪਲ ਰੁਕ—ਤੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਂਗਾ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਣਗੇ, ਤੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅੱਗ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਆਪਣੇ ਲਈ ਭਲਾ ਕਰ, ਰਾਵਣ—ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਭੰਗ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਤੇਰੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਤਬਾਹੀ ਯਕੀਨੀ ਕਰੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਨਿਸਚੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਨਿਸਚੇ, ਨੀਚ, ਅਫਲਤੂ ਰਹੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਟਿਕਾ ਸਕਦੀ। ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਬਿਨਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ, ਮੈਂ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦੀ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਆਦਮੀ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ, ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਤੇਰੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਰਾਤ ਦੇ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ। ਤੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਖੂਨ ਦੇ ਧਾਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਤੂੰ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਫੁੱਲ ਤੇ ਨੀਲੇ ਪਤ्थਰ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਹਨ। ਤੂੰ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਸਾਲਮਲੀ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਵੇਖੇਗਾ; ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਤੂੰ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਲੰਮਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਨਿਰਦਈ; ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲੱਭਣ? ਜਿਸ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਂਵੀਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਿਰ, ਕਿਵੇਂ ਹਾਰ ਸਕਦਾ? ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਡਰ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਵਰੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਲੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਪ ਰਹੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ: ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਂਵਾਂ ਸਾਰਗਾ। ਜਦ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੋਈ ਰਖਵਾਲਾ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਪੰਜ ਮਹਾਨ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ, ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਡਰ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿਚ, ਦਸ-ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ; ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਹ ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰ, ਅੱਖਾਂ ਝਿਪਕਾਏ ਬਿਨਾ, ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋਦੇ ਵੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਰਾਵਣ, ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਲੰਕਾ ਨਗਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਗਿਆ।