ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਪਹਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਚੂੜਾ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਨਰਮ ਨਵੇਂ ਪੱਤੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਅੰਧੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਰਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਸਰਵਣ ਦੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਗਮਗਾਉਂਦੀ ਵੱਡੀ ਧੂਮकेतੂ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੂਟ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ ਤਾਰੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੁੜਕਦੀ ਹੋਈ ਡਿੱਗੀ, ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਸਮੇਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਰਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਰੱਖਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉਲਟੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਚੀਕ ਚੀਕ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, "ਡਰੋ ਨਹੀਂ!" ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਜੋ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਜਲ-ਜੀਵ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਮਾਤਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਹਾਰ ਗਏ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਪੰਛੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਛਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ। ਪਹਾੜ, ਆਪਣੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਵਾਂਗ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੀਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੂਰਜ, ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗਵਾ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਵਣ ਰਾਮ ਦੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਨਾ ਸਚ, ਨਾ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਨਾ ਦਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਮ ਹੋਏ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਨੌਜਵਾਨ ਜੀਵ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਚਿੰਤਤ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਸਨ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, "ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ!" ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ, ਉਹ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਏ ਸਨ, ਗਹਿਣੇ ਵਿਗੜ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਸੁਚੱਜੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ, ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੱਭ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ, ਡਰ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠਾਂ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਤਿਰਪਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਥਿਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਬਹੁਤ ਉਲਝੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਠਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੋਲੀ: "ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਲੱਜਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਨੀਚ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਪਹਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਭੱਜਦਾ ਹੈ?" "ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਤੂੰ, ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਕਾਇਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਿਰਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਜੋ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਠਾ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਸੱਸ ਦੇ ਮਿੱਤ੍ਰ, ਉਹ ਵੀ ਹੁਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।" "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤਾਂ ਹੁਣੀ ਹੀ ਵੇਖੀ ਗਈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨੀਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਰਾਇਆ।" "ਤੂੰ, ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਪਹਰਨ ਕਰ ਕੇ, ਕਿੰਝ ਲੱਜਾ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ?" "ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਕਰਤਬ ਨੂੰ ਨਿੰਦਣਯੋਗ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਧਰਮੀ ਕਹੇਂਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਦਾ ਡੰਕਾ ਪੀਟਦਾ ਹੈ।" "ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਤੇ ਚਰਿਤਰ ‘ਤੇ ਧਿਕਕਾਰ, ਐਸਾ ਵਿਵਹਾਰ ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਜਾ ਦੇਵੇਗਾ—ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਵੇ।" "ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਭੱਜਦਾ ਹੈ? ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਰੁਕ—ਤੂੰ ਜਿੰਦਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਵੇਂਗਾ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਹ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ।" "ਤੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਛੁਹਟ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।" "ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਸੱਚੀ ਭਲਾਈ ਕਰ—ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਮੇਰੇ ਉਲੰਘਣ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਤਬਾਹੀ ਯਕੀਨੀ ਕਰੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਸ ਹਠ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਹੱਥ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਤੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇਂਗਾ।" "ਤੇਰਾ ਹਠ, ਨੀਚ, ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ।" "ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦੀ; ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਜਾਂ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸੱਚੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਮੌਤ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ‘ਚ ਪਈ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਇਸ ਖਤਰਨਾਕ ਸਮੇਂ, ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਰਾਤ ਦਾ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ।" "ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਤੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਰਾਵਣੀ ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਧਾਰਾ ਵਹ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਤਲਵਾਰ-ਦੰਦੀਆਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਜੰਗਲ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਤੇਜ਼ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਸਲਮਲੀ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਵੇਖੇਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ।" "ਤੂੰ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਨਿਰਦਈ; ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫਾਂਸ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਟਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਲੜਾਈ ‘ਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਦੁਖ-ਭਰੀ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਬਾਤਾਂ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈਆਂ, ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਠਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਪੰਛੀ, ਜਲ-ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਉਸ ਦੁਖ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।