ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉੱਡਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਦੇ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਲੜਕਦੇ ਕਪੜੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਬੱਦਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮਲੂਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਇਆ ਕਮਲ। ਉਸਦਾ ਮਸਤਕ, ਸੋਹਣੀ ਮਾਥੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਵਾਂਗ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਪਿੱਛੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਸੋਹਣਾ ਚਿਹਰਾ, ਸੁਚੱਜੇ, ਚਮਕਦੇ, ਨਿਰਮਲ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਆਂਸੂ ਪਾਂਵਦੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਉਹ ਆਂਸੂ ਪُونਝ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਮੋਹਕ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ ਤੇ ਲਾਲ ਹੋਠਾਂ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਝਟਕਿਆ, ਪਰ ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ। ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਵਾਂਗ ਨੀਲੇ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਤੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਵਿਦਯੁਤ ਵਾਂਗ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਜਾਵਟੀ ਗਹਿਣੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕਾਲਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਗਿਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਝੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ, ਪਰ ਮੁੜ ਕੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਵੈਸਰਵਣ ਦੇ ਭਰਾ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਉੱਚੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਪਈ। ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਪੈਜਬੰਦ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਵੈਦੇਹੀ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਗ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਰਮ ਨਵੇਂ ਟਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ। ਵੈਸਰਵਣ ਦਾ ਭਰਾ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਧੂਮकेतੂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਝੜਦੇ, ਉਚਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦ ਹੋਏ ਤਾਰੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹਾਰ, ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਸਲਿੱਪ ਹੋ ਕੇ, ਡਿੱਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਢਲਦੀ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ। ਰੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ, ਤੇ ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋਣ, "ਡਰੋ ਨਾ!" ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਮਛੀਆਂ ਤੇ ਜਲ ਜੀਵ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਆਸ ਗੁਆ ਚੁੱਕੀ, ਸੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਛਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜੇ। ਪਹਾੜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਂਗ ਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਬਾਂਹ ਵਾਂਗ ਉਠੀਆਂ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਵੇਲੇ, ਕਰਾਹ ਉਠੇ। ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਵੇਲੇ, ਸੂਰਜ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਬੈਠਾ, ਤੇ ਪੀਲੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਵਣ ਰਾਮ ਦੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਨਾ ਸੱਚ, ਨਾ ਨੈਤਿਕਤਾ, ਨਾ ਦਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਨਿਮਣੀ ਮੁੰਹ ਨਾਲ, ਨੌਜਵਾਨ ਜੀਵ ਰੋ ਪਏ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ, ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ, ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ, "ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ!" ਕਹਿੰਦੀ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਗਹਿਣੇ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਸ ਲਈ, ਉਹ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ, ਨਿਰਮਲ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਹੋੜੀ, ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਪੀਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ, ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤਿਰਪਣਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ, ਮੈਥਿਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਗਹਿਰੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਦੀ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਸੀਤਾ, ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: "ਰਾਵਣ, ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਚੋਰ ਵਾਂਗ ਭੱਜਦਾ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਲੱਜਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਨਿਸਚਿਤ, ਤੂੰ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਠੱਗੀ ਨਾਲ, ਹਿਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧारण ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਉਠਿਆ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿੱਧ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਸੱਸ-ਸਸੁਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਹੁਣ ਮਰ ਗਿਆ। ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤਾਂ ਹੁਣ ਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ, ਹੇ ਨੀਚ ਰਾਖਸ਼ਾ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁਪ-ਚਾਪ ਲੈ ਗਿਆ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਲੱਜਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ, ਨਿਰਦਈ, ਬਹੁਤ ਅਧਰਮੀ ਕਹਿਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ। ਤੇਰੇ ਸ਼ੌਰਤ ਤੇ ਚਰਿਤਰ 'ਤੇ ਫਿਟਕਾਰ, ਤੇਰੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਮਿਲੇਗੀ—ਸ਼ਰਮ ਕਰ। ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਭੱਜਦਾ? ਇਕ ਪਲ ਰੁਕ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਕੇ ਜਿਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਆਵੇਂਗਾ। ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਵੀ, ਤੂੰ ਉਹ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਕ ਪਲ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਜੀਵ-ਜੰਤੂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਸਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।