ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਲੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਚੀਕ ਚੀਕ ਕੇ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, "ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੋ!" ਪਰ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ "ਰਾਮਾ! ਰਾਮਾ!" ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਰਾਵਣ ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਂਗ, ਖਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਹੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲੁੱਟੀ ਗਈ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿਚ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ। ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਡਿੱਗ ਜੀਵ—ਸਭ ਵਿਧੀ ਉਲਟ ਗਏ, ਤੇ ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਵਾ ਰੁਕ ਗਈ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੀ। ਤਦਿ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।" ਸਾਰੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ। ਦੰਡਕ ਅਰਣ੍ਯ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਸਮਝ ਗਏ ਕਿ ਹੁਣ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਾਸ ਯਕੀਨੀ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਵਣ, ਰਾਛਸਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ "ਰਾਮਾ! ਲਕਸ਼ਮਣਾ!" ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਚਮਕ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਰੌਣਕ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਮਹਿਲਾ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧਤ ਲਾਲ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਰਾਵਣ ਉੱਤੇ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ। ਉਸਦਾ ਨਿਰਮਲ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਡੰਡੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜਿਆ ਕਮਲ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਸੁੰਦਰ ਮੱਥੇ, ਸੋਹਣੀ ਮਾਥਾ ਲਕੀਰ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ, ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਪਿੱਛੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉੱਚੇ ਦੰਦ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਚਿਹਰਾ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਜੂ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ, ਸੁੰਦਰ ਨੱਕ ਤੇ ਲਾਲ ਹੋਠ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਲਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੌਣਕ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਚੰਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮੱਝਲ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦੀ ਮੈਥਲੀ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਰਾਛਸ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਚੰਬੜੀ ਹੋਈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਵਾਂਗ ਨੀਲੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਈ। ਵਿਦੇਹੀ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਰਾਛਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਕਾਲਾ, ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਫੁੱਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖੇ ਖਿਲਰੇ ਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦੇ ਭਰਾ ਉੱਤੇ ਉਤਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਹੀ ਦੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਪਾਇਲ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਨਰਮ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹੋਏ, ਕਾਲੇ ਰਾਛਸ ਸਰਤਾਜ ਦੀ ਰੌਣਕ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ। ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਭਰਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਡਿੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਮਿੱਟਦੇ ਤਾਰੇ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਲੁੜਕ ਕੇ ਡਿੱਗੀ, ਤੇ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਰਦੀ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹਵਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਭਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋਣ, "ਡਰੋ ਨਾ!" ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਮੁਰਝਾ ਗਏ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਜਲ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ, ਉਹ ਮੈਥਲੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਤੇ ਸੋਗ منا ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਸ਼ੇਰ, ਬਾਘ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਛਾਂ੍ਹ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭੱਜੇ। ਪਹਾੜਾਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਮੂੰਹ ਵਾਂਗ ਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਲਿਜਾਣ ਉੱਤੇ ਚੀਕ ਮਾਰੀ। ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਮੱਝਲ ਹੋ ਗਈ, ਉਹ ਫਿੱਕਾ ਚੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜਿਥੇ ਰਾਵਣ ਰਾਮ ਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਨਾ ਧਰਮ ਬਚਦਾ, ਨਾ ਸਚ, ਨਾ ਨੈਤਿਕਤਾ, ਨਾ ਦਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਡਰੇ ਹੋਏ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਝੁਕੀਆਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਜੀਵ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੇ ਕੰਪਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ, ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੀ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ "ਰਾਮਾ, ਲਕਸ਼ਮਣਾ!" ਪੁਕਾਰ ਰਹੀ ਸੀ— ਉਹ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ, ਉਸਦੇ ਕੇਸ ਵਿਗੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਸ ਲਈ ਲੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਨਿਰਮਲ-ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਮੈਥਲੀ, ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੀ ਹੋਈ, ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ, ਡਰ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠਾਂ ਦਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣ੍ਯਕਾਂਡ ਦੇ ਤਿਰਵੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਮੈਥਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਈ, ਅਤਿ ਵਿਹਲ ਹੋਈ, ਤੇ ਡਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਈ।