ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਦ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਗਿਧ ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਈ ਗਹਿਰੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਮਾਰੀਆਂ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ ਦੇ ਦੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਦਸ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਏ, ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਉਹ ਤੀਰ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡੇ ਹੋਏ, ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਪੱਥਰ-ਨੁੱਕ ਵਾਲੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ। ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਥ 'ਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅੰਜੂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਰਾਵਣ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਰਤਨ-ਸਜਿਆ ਹੋਈਆਂ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਵਣ, ਹੁਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਓਵਰਹੈਲਮ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਨੁ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਯੁੱਧ 'ਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਓਟ 'ਚ ਆਇਆ ਜਟਾਯੂ, ਪੰਛੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਘੋਸਲੇ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵੀ ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣ ਵਾਲੇ, ਦੈਤ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਰਤਨ-ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰਥ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਛਤਰੀ, ਪੱਖੇ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਚੁੰਝ ਨਾਲ, ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਥ-ਸਵਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ, ਸੋਹਣੀ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਧਨੁ, ਰਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਰਥ-ਸਵਾਰ ਸਾਰੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਰਾਵਣ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ 'ਚ ਫੜ ਕੇ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗੇ – "ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!" ਪਰ ਜਟਾਯੂ, ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਮਰਦراز, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਵਣ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਫਿਰ ਉੱਠ ਗਿਆ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਸਾਧਨ ਖੋਹ ਚੁੱਕਾ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਜਟਾਯੂ, ਗਿਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉੱਠ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ: "ਰਾਵਣ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤੀਰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਛੁਹਾਰੇ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਲਈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਿਤ੍ਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਸਮੇਤ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤੀਮ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਬਿਨਾ ਸਮਝ ਦੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੰਦੇ 'ਚ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਮੱਛੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਲਈ ਫੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਤੇਰੀ ਹਮਲਾ ਜਾਂ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਜੋ ਕੰਮ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ-ਯੋਗ, ਡਰਪੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਚੋਰਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਯੋਧਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੜ! ਇੱਕ ਪਲ ਖੜਾ ਹੋ, ਰਾਵਣ। ਤੂੰ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਪਿਆ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਖਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਲਈ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਅਤੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਕੌਣ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾਪ ਹੈ? ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਵੈ-ਜਨਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਹਿਰ ਹਾਥੀ-ਸਵਾਰ ਉੱਤਪਾਤੀ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ, ਨਖਾਂ, ਪੰਖਾਂ ਅਤੇ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੌਂਠ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ। ਰਾਵਣ ਨੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪੱਟ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੀੜਤ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਹਮਲਾ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਚੁੰਝ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਸ ਖੱਬੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਬਾਂਹਾਂ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਨਾਗਾਂ ਵਾਂਗ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਉੱਗ ਆਈਆਂ। ਹੁਣ, ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਮੋੜਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਦੋਵਾਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ। ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਲਈ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਖ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਪਾਸੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਪੰਖਾਂ ਵਿੱਛੜੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਗਿਧ ਜਟਾਯੂ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ, ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਲਹੂ 'ਚ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਾਂਗ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜੀ। ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਾਵਣ, ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ – ਉਹ ਕਾਲੀ ਬਰਸਾਤ ਵਾਲੀ ਘਟਾ ਵਾਂਗ, ਵਧੀਆ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੰਤ ਵਿਚ ਅੱਗ ਠੰਡੀ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।