ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹਮਦਰਦ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਸੂ ਆ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦ ਉਹ ਇੱਕ ਦਰਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਗਿਦਰ (ਜਟਾਯੂ) ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੀ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਉਸ ਵੱਲ ਤਾਕਦੀ ਹੋਈ, ਡਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹੈ: "ਜਟਾਯੂ, Noble one, ਵੇਖੋ, ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਦੇ, ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਲਿਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਹੈ।" ਸੀਤਾ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਕਠੋਰ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਤੈਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ, ਛਲਾਕ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅਤੇ ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਟਾਯੂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਸੱਚੀ ਖਬਰ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਲੱਖਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਛੱਡੋ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਜਟਾਯੂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਹੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਚੋਚ ਵਾਲਾ, ਪਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਦਰਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। "ਦਸ-ਮੁੰਹ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ! ਤੂੰ ਕਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ; ਭਰਾ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਨਿੰਦਾ-ਯੋਗ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ। ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਜਟਾਯੂ ਹੈ, ਮੈਂ ਗਿਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਮਹਿੰਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਤ੍ਰੀ, ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।" "ਇਹ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਾਜਾ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਵਣ! ਤੂੰ ਇਹ ਗਲਤ ਰਾਹ ਛੱਡ ਦੇ।" "ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲਾਭ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਾਸਤੇ, ਧਰਮਵਾਨ—even ਜੇਕਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਸਹੀ ਰਾਹ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪੂਲਸਤਿਆ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ!" "ਰਾਜਾ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਧਨ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਿਧੀਆਂ ਹਨ; ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਸੁਖ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ, ਚੰਚਲ ਅਤੇ ਮੰਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮੰਦਾ ਆਦਮੀ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ, ਮੰਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ। ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਅਨਿਆਇ ਕਰਦਾ ਹੈ?" "ਜੇ ਖਰ ਨੇ, ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਜਨਸਥਾਨ ਆ ਕੇ, ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਪਾਪ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ—" "ਸੱਚ ਦੱਸ: ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੋਂ ਜਾ ਰਹਾ ਹੈ?" "ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਤੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜਰ ਵਲੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸੱਪ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਹੈ; ਨਾ ਹੀ ਮੌਤ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਆਪਣੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।" "ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹੀ ਭਾਰ ਢੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਥਕਾਵੇ ਨਾ; ਉਹੀ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਚਣ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰੇ।" "ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੋ ਨਾ ਧਰਮ, ਨਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਨਾ ਸਦੀਵੀ ਮਹਿਮਾ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਥਕਾਵੇ?" "ਸਠ-ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਰਾਵਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ-ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਜਵਾਨ, ਹਥਿਆਰ, ਰਥ, ਅਤੇ ਕਵਚ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਤਰਕ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖੋ ਸਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਵੀਰ ਹੈ, ਲੜ! ਇਕ ਪਲ ਰੁਕ, ਰਾਵਣ; ਤੂੰ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਪਏ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਖਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।" "ਜੋ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਧੂ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੰਘਾਰ ਕਰੇਗਾ।" "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੂਰ ਹਨ? ਤੂੰ, ਮੰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ, ਤੂੰ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਸਤ੍ਰੀ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਕਮਲ-ਅੱਖੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵੇਂਗਾ।" "ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਉਸ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ—even ਜੇਕਰ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣੀ ਪਵੇ—ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ ਵੀ।" "ਰੁਕ, ਰੁਕ, ਦਸ-ਮੁੰਹ ਵਾਲੇ! ਇਕ ਪਲ ਠਹਿਰ, ਰਾਵਣ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਥ ਤੋਂ ਫਲ ਵਾਂਗ ਢਾਹ ਦਿਆਂਗਾ। ਜੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਵਾਜ਼ੀ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਿੰਨੀ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ!" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਵੰਜੀ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਟਾਯੂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਨ ਵਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਗਿਦਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਪੂਰਨ ਟਕਰਾਅ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਬੱਦਲ। ਗਿਦਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਦੋਹਾਂ ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਜੀਬ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਅਤੇ ਕਾਂਟੇਦਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਜਟਾਯੂ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜਟਾਯੂ, ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਆਏ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।