ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਲਦਾਸ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਢੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਰੇਆਣੇ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਮਲਦਾਸ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਗਏ, ਪਰ ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੇ ਉਤਪਾਤ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਯਕਸ਼ਣੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਤਾਟਕਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸੁੰਦ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸੀ—ਮੋਟੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਸਿਰ, ਚੌੜਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਡੌਲ-ਧੌਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਆਪਣੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਤਾਟਕਾ, ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਟ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਕਰਕੇ, ਮਲਦਾਸ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਅੱਧਾ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਲਾਕਾ ਮੁੜ ਸੁੱਚਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਰਾਮਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਸਹਿਣ ਯਕਸ਼ਣੀ ਵਲੋਂ ਉਜੜ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਯਕਸ਼ਣੀ ਕਰਕੇ ਉਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਇਸ ਵਰਨਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮਹਿਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਮਹਿਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਬਣ ਗਈ?" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲੱਖਣ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਸੁਣ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੁਕੇਤੁ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯਕਸ਼ਾ ਸੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਯਕਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਤਾਟਕਾ ਨਾਂ ਦੀ ਮੋਤੀ ਜਿਹੀ ਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਤਾਟਕਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀ, ਉਸਦੀ ਵਿਆਹੀ ਸੁੰਦਾ, ਜੰਭਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਟਕਾ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦ ਸੁੰਦਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਦ ਤਾਟਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਗਸਤਿਆ ਮਹਿਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਾਟਕਾ ਗੱਜਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ। ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਰਾਖਸ਼ਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ!" ਫਿਰ ਮਹਿਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਭੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਕਸ਼ਣੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦੇ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ!" ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਤਾਟਕਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਦੇ ਅਗਸਤਿਆ ਵਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਤੂੰ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯਕਸ਼ਣੀ ਤਾਟਕਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ। ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਪਵਾਨ ਹੈ। ਹੇ ਨਰੋ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਹਿਚਕਿਚਾ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਕਰਮ ਕਠੋਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਲਤ, ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਜਧਰਮ ਸਦਾ ਲਈ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਸ ਅਧਰਮੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ।" "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਮੰਥਰਾ, ਵਿਰੋਚਨ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਾਵਯ ਦੀ ਵਹੁਟੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ-ਰਹਿਤ ਸੰਸਾਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਅਧਰਮੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਰਣੈ ਤੇ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕ ਮਹਿਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਹਿਚਕਿਚਾਏ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਗਾਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅਥਾਹ ਬਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਣੁੱਖ ਮੱਧੋਂ ਫੜ ਕੇ ਉਸਦਾ ਤੀਖਾ ਟੰਕਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ। ਉਸ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਡਰ ਗਏ, ਤੇ ਤਾਟਕਾ ਆਪ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਉਸ ਟੰਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਕੇ, ਤਾਟਕਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਈ ਜਿਥੋਂ ਇਹ ਧੁਨੀ ਆਈ ਸੀ।