ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਯਾਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੰਞਾ-ਵੰਞਾ ਕਰ ਕੇ ਕਹਿਆ, "ਇਹ ਰਾਮ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ," — ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਕਾਮ-ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ ਹੋਇਆ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰੋਹিণੀ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਫੜ ਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਸੀ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗੂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਇਆ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮਰਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਰਾਵਣ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਰਥ ਆਈ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਖੋਤੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਬਦ ਕਰਦੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਉੱਚੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਧਮਕਾਇਆ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦੀ ਵਿੱਚ ਚੁਕਿਆ ਤੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੱਸ ਆਉਣ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਸੀਤਾ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਸੀ। ਕਾਮ-ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਰਾਵਣ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਲੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਲੈ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਨਾਗ-ਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਗਲ ਤੇ ਪੀੜਤ ਨਾਰੀ। "ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾ ਦੁਆਰਾ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ!" "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਲਈ ਜੀਵਨ, ਸੁਖ ਤੇ ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਕਿ ਮੈਂ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ!" "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਣਮਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ? ਤੁਸੀਂ ਐਸੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ?" "ਕਿਸੇ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਸਮਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫਸਲ ਪੱਕਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਰਾਮ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪਤੀ ਤੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਲਿਆਵੇਗੀ।" "ਹੁਣ ਕੈਕੇਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਬੰਧੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਧਰਮਵਾਨ ਪਤੀ ਦੀ ਧਰਮਵਾਨ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਕਰਨਿਕਾਰਾ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹਾਂ: ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਬਗਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ; ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸੁਚਿਤ ਕਰੋ ਕਿ ਮੈਂ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ ਹਾਂ।" "ਇੱਥੇ ਜੋ ਵੀ ਜੀਵ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ—ਹਿਰਣ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਹਾਂ—ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਗੇ, ਚਾਹੇ ਵੈਵਸਵਤਾ ਦੇ ਪਕੜ ਤੋਂ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ।" "ਫਿਰ, ਦਇਆ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖਦਿਆਂ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੋਦਿਆਂ, ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਕ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।" "ਉਹ, ਸੋਹਣੀ ਨਿੱਘੜੀ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ।" "ਜਟਾਯੁ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਮਹਾਨ one, ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਵਾਂਗ, ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸਾ ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਨਿਰਦਈ ਰਾਤ-ਚਰਣੇ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਚਲਾਕ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਹੈ।" "ਜਟਾਯੁ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਅਪਹਰਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸੋ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਛੁਪਾਏ।" ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਪੰਜਾਹਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਆਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਪੰਜਾਹਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਫਿਰ, ਜਟਾਯੁ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗੇ ਨਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਧੁਨ ਸੁਣੀ; ਜਲਦੀ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖੀ ਚੋਚ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦ ਆਖਿਆ। "ਹੇ ਦਸ-ਮੁਖੀ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਸੀ, ਸੱਚ ਦੇ ਆਸਰੇ; ਭਰਾ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਨਿੰਦਾ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ।" "ਮੈਂ ਜਟਾਯੁ ਨਾਮ ਦਾ ਹਾਂ, ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਵਾਂਗ।" "ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਨੂਨੀ ਪਤਨੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ; ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾ।" "ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" "ਚਾਹੇ ਲਾਭ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਲਈ, ਧਰਮਵਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਹੀ ਰਾਹ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ।" "ਰਾਜਾ, ਧਰਮ, ਕਾਮ ਤੇ ਧਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਖਜਾਨੇ ਹਨ; ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ, ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ, ਜੋ ਚੰਚਲ ਤੇ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਟਦਾ ਨਹੀਂ; ਉੱਚਾ ਆਚਰਨ ਪਾਪੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।" "ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਨੇ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਅਨਿਆਇ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਟਾਯੁ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਪਹਰਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤੀ।