ਰਾਵਣ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁਭਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, “ਤੂੰ ਕਿਸ ਗੁਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇਕ ਔਰਤ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ? ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਭਟਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅੱਜ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਦੁਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਭਾਸਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਆਪਣੇ ਕਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਹਿਣੀ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਜਿਵੇਂ ਜਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਲਏ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਜ ਪਏ। ਇਸ ਮੌਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਰਥ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਖਚਚਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਗੱਜ ਨਾਲ ਧਮਕਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਨ ਸੀਤਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਈ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਮੌਜੂਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਅੰਧਾ ਹੋਇਆ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਲੋਂ ਵਲੋਂ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਾਗਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਛਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਲਿਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚੀਖਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਗਲ, ਦੁਖੀ ਨਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਲਲਕਾਰ ਲੱਗੀ, “ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਜੋ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਛਸ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਜੋ ਧਰਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ, ਸੁਖ, ਧਨ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅਨਿਆਏ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਦੁਰਜਨਾਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇਂਦਾ? ਪਰ ਅਣੁਸ਼ਾਸਨਹੀਣ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਸਮਾਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫਸਲ ਪੱਕਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ, ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਹ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਰਾਮ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪਤਾ ਭੋਗ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਿਨ ਲੈ ਆ।” ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਕੈਕਈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮਵਾਨ ਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਅਜਿਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਕਹਿੰਦੀ, “ਤੁਰੰਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।” ਉਹ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਹੰਸ ਤੇ ਕੁਰਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ, ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, “ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।” ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ, “ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।” ਸੀਤਾ ਆਖਦੀ, “ਜੋ ਵੀ ਜੀਵ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਜਿਹੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ—ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ।" ਬੇਬਸੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਹਾਂ, ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਕੇ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਲੈ ਗਿਆ।” ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਆਖਦੀ, “ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਤੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।” ਇੰਝ ਕਰਦੀ, ਸੀਤਾ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਕਰੁਣਾ ਭਰੇ ਬੋਲ ਆਖਦੀ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਲੈ ਕੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਡਰ ਅਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਗਿੱਧ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਜਟਾਯੂ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਵਾਂਗ, ਇਸ ਨੀਚ ਰਾਛਸ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਨੀਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਛਲਾਊ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਟਾਯੂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉਠਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀਂ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਛੁਪਾਏ ਦੱਸੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਟਾਯੂ ਨੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਚੀਖ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਨੁਕੀਲੇ ਚੋਚ ਵਾਲਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਜਟਾਯੂ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਆਖਣ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਆਖਦਾ, “ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਭਰਾ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਜਟਾਯੂ ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਮਹੇੰਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ, ਉਸ ਸੰਸਾਰਪਤੀ ਦੀ ਕਨੂਨੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਇਹਦਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਰਾਜਧਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਪਰ ਤੂੰ ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਦੀ ਚਾਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਇਹ ਥੱਲਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਹੋਰ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਨ; ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਲਾਭ ਲਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਾਸਨਾ ਲਈ, ਧਰਮਵਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਜੇਕਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸਹੀ ਰਾਹ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੁਲਸਤਯ ਵੰਸ਼ਜ। ਰਾਜਾ, ਧਰਮ, ਕਾਮ ਤੇ ਅਰਥ ਚਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਹਨ; ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪੁਣ ਅਤੇ ਪਾਪ, ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵੀ। ਤੂੰ, ਜੋ ਚੰਚਲ ਤੇ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਹੈਂ, ਰਾਛਸਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਦਿਵਿਆ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇ? ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੰਦ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਇਆ।