ਇਕ ਵਾਰ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਭਾਵਕ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਵਿਘਨਕਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਰਕਤ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਰਮ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਦਸ ਸਿਰਾਂ, ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਤ ਦਾ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਭੇਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਲਾਲ ਰਕਤ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ — ਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋ ਰਤਨ — ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਚੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਆਪਣੀ ਮਨੁੱਖੀ ਲਗਨ ਛੱਡ ਦੇ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲਾ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੋ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਲਕੜੇ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਸੀਮਤ ਹੈ।" "ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਮੂਰਖ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ, ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੇ ਦੋਸਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ?" "ਉਹ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਇੰਝ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਯੋਗ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕਾਮ ਵਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਰੋਹਣੀ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ — ਜੋ ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ — ਦੇ ਵਾਲ ਫੜੇ, ਤੇ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪੱਟ ਫੜ ਲਏ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਅਦਭੁੱਤ ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਰਥ ਆਈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਖਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਉੱਤੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗਰਜਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਤਾ ਨੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਮਾਰੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਸੀ। ਰਾਵਣ, ਕਾਮ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਪਾਗਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ, ਚੀਕ ਮਾਰੀ। "ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੁਆਰਾ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ!" "ਰਾਘਵ, ਤੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਲਈ ਜੀਵਨ, ਸੁਖ, ਤੇ ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਨਿਆਇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ!" "ਕੀ ਤੂੰ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ? ਤੂੰ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ?" "ਵਿਗੜੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਸਮਾਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫਸਲ ਪੱਕਣ ਵਿੱਚ।" "ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਲਿਆ ਹੋਇਆ; ਹੁਣ ਰਾਮ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਦੁਖ ਭੋਗ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਕਰ।" "ਹੁਣ ਕੈਕੇਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਧਰਮਵਾਨ ਪਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹਾਂ: ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰੇਨਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਵੀ ਜੀਵ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ — ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ।" "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ, ਬੇਮਦਦ — ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਫੜ ਤੋਂ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਨਾਲ।" ਫਿਰ, ਦਇਆ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੀ, ਵੱਡੀ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਕਾਬੂ ਹੇਠ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕ ਕੇ, ਡਰ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ। "ਜਟਾਯੂ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਹੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ, ਜੋ ਕਰੂਣ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਕਰੂਣ ਰਾਤ ਦਾ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ, ਤੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਚਲਾਕ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਹੈ।" "ਜਟਾਯੂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾਣ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸ ਦੇ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਛੁਪਾਏ ਦੱਸ ਦੇ।" ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਪੰਜਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਫਿਰ, ਜਟਾਯੂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਦਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ; ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੀ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਚੁੰਢ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਸ਼ੁਭ ਗੱਲਾਂ ਕਿਹਾ। "ਹੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਸੱਚ ਦੇ ਉੱਤਮ ਸੀ; ਭਰਾ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ।" "ਮੈਂ ਜਟਾਯੂ ਨਾਮਕ, ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ, ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਂ।