ਰਾਵਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੋਰ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸੀਤਾ ਅੱਗੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਛੇਦ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਐ ਮੱਤਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦੇਖ, ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮृਦੁ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਕ ਭਿਆਨਕ, ਕਾਲ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਭਰਾ ਕਾਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਹੂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ, ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਸ ਸਿਰਾਂ, ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਵਣ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਭੇਸ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਤਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਚੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਸੁਭਾਵਕ ਮਹਿਲਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗਾ।" ਰਾਵਣ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਆਪਣੀ ਮਾਨਵ ਪ੍ਰੀਤਿ ਛੱਡ ਦੇ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਲ ਕਰ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗਵਾ ਚੁੱਕਾ, ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ 'ਚ ਫੇਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਸੀਮਤ ਹੈ।" "ਕਿਹੜੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ? ਉਹ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇੰਝ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੀ, ਪਿਆਰ ਯੋਗ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਅੰਧ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਰੋਹਣੀ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜੇ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੰਗ੍ਹਾਂ ਪਕੜ ਲਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਾ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਭੈਬੀਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਮਾਯਾਵੀ ਰਥ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਖੱਚਰਾਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ, ਤੇ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ, ਸਖ਼ਤ ਬੋਲਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਗੱਜ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਚਾੜ੍ਹਾ ਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਨ ਸੀਤਾ ਨੇ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੋ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਮੌਜੂਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ। ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਅੰਧ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਗਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਖੀ। "ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਲੋਂ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ!" "ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਸੁੱਖ ਤੇ ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅਣਧਰਮੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ!" "ਕੀ ਤੂੰ ਅਧਰਮੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ? ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਰਿਹਾ?" "ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇੱਥੇ ਵੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫਸਲਾਂ ਪੱਕਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਮੇਂ ਵਲੋਂ ਢੱਕ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਵੇਖੇਂਗਾ।" "ਹੁਣ ਕੈਕਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਕ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ; ਧਰਮਵਾਨ ਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਕਰਨਿਕਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ: ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ; ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।" "ਇੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਜੀਵ ਹਨ, ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੇ ਹਿਰਣਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ।" "ਜਦ ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ, ਲਾਚਾਰ ਹੋ ਕੇ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਲੈ ਗਿਆ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਖ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹਿੰਦੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਡਰੀ ਹੋਈ, ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਉਸਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ, "ਜਟਾਯੂ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਬੜਾ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਨਿਰਦਈ ਰਾਤ ਦਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਚਾਲਾਕ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਜਟਾਯੂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਚੋਰੀ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਦੱਸੀਂ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਛੁਪਾਏ ਦੱਸੀਂ।" ਹੁਣ, ਸੁਣੋ ਪਚਾਸਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਪਚਾਸਵੀਂ ਸਰਗਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਜਟਾਯੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ; ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖੀ ਚੋਚ ਵਾਲਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਜਟਾਯੂ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।