ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿਚ ਕੜੀਆਂ ਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਤੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮੰਦਤਾ ਹੈ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈਂ—ਉਹ ਕੁਬੇਰ, ਜਿਸਦੀ ਆਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਕਰਦੇ ਹਨ?” ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, “ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਬੇ-ਕਾਬੂ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਰਾਜਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਚਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਸ਼ਚੀ, ਜੋ ਵਿਦਯੁਤਧਾਰੀ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਅਪਮਾਨਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਚਾਹੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਪੀ ਲੈ, ਤੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।” ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੀ ਉਨਚਾਸਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ-ਮੁੰਹਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਮੁੜ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਤੇਰੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੁਸੀਂ ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ ਹੋ।” ਰਾਵਣ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੀਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਭੇਦ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਪਾਗਲ ਨਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ, ਜੋ ਚਾਹੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਮੋਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਮ੍ਰਿਦੁ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਾਲ-ਸਰੂਪ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੂਨ ਵਾਂਗ ਲਾਲ, ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦਸ-ਮੁੰਹ, ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਤ ਵਿਚ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਧੂ ਦਾ ਭੇਸ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਾਰੀ ਵਿਚ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੱਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਜੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਚੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਦਾ ਸਾਥੀ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਕੁਝ ਮੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਆਪਣਾ ਮਾਨਵ-ਮੋਹ ਛੱਡ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਕਰ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗਵਾ ਚੁਕਾ, ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਚੁਕਾ ਹੈ। ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁਧਿਮਾਨ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਨਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੇ ਮਿਤ੍ਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ? ਉਹ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੁ ਬੋਲ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਹਿਆ। ਫਿਰ, ਮੰਦ-ਹਿਰਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਰੋਹਿਨੀ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪਕੜਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਪਕੜ ਲਏ। ਰਾਵਣ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੇਖ ਕੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਅਸਧਾਰਣ ਜਾਦੂਈ ਰਥ ਆਈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਖਚਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਲਿਆ, ਤੇ ਰਥ ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਮਹਾਨ ਸੀਤਾ ਨੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਇਆ। ਵਾਸਨਾ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਰਾਵਣ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਅਜਗਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਉਠਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ, ਮਨ ਵਿਹਲ, ਪੀੜਤ ਨਾਰੀ ਵਾਂਗ, ਚੀਲ ਪਈ, “ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਰੂਪ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੁਆਰਾ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ!” “ਰਾਘਵ, ਤੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ خاطر ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ, ਸੁਖ ਤੇ ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ!” “ਕੀ ਤੂੰ ਅਣਮਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲਾ? ਤੂੰ ਇਸ ਮੰਦਤਾ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਜਾ ਦਿੰਦਾ?” “ਕਿਸੇ ਅਣਮਨਿਆਂ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਸਮਾਂ ਵੀ ਇਥੇ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਪੱਕਣ ਵਿਚ।” “ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਰਾਮ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪਤੀ ਸਹਿ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਲਿਆਵੇਗੀ।” “ਹੁਣ ਕੈਕੇਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਧਰਮਵਾਨ ਪਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।” “ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਖਿੜਦੇ ਕਰਨਿਕਾਰਾ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ: ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।” “ਮੈਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ; ਜਲਦੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।” “ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ ਹਾਂ।” “ਜੋ ਵੀ ਜੀਵ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ—ਹਿਰਨ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ—ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।” “ਜਦ ਮੈਂ ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀ, ਬੇਸਹਾਰਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਦੁੱਖ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਮੰਦਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਾਸਨਾ-ਭਰੀ ਜਾਦੂਈ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੰਗਲ, ਦਰਿਆ, ਰੁੱਖ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੀ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗਾਥਾ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।