ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਮੇਰੀ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਲੰਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਹਾਵਣੀ ਲੰਕਾ ਚਟਕਦੇ ਚਿੱਟੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਗਣਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਪਥਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਨਗਰੀ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਸੀਤਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇਗੀ। ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਖ ਭੋਗੇਗੀ, ਤੇਰੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਰੌਣਕ ਕਦੇ ਮਿੱਟੇਗੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਰਨਹਾਰ ਹੈ, ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਲਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਰਾਜ-ਰਹਿਤ, ਮਨ-ਹਾਰਿਆ, ਤਪੱਸਵੀ ਵਾਂਗ ਜੀਉਂਦੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ? ਤੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਨਾ ਦੇ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਕਰੇਂਗੀ, ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਮ, ਉਹ ਮਾਣਵ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਸੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿਲਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਤੂੰ, ਜੋ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਭਰਾ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕਠੋਰ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯਾਂ 'ਤੇ ਅਣਕਾਬੂ ਹੈਂ। ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਕੇ ਵੀ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸ਼ਚੀ ਵਰਗੀ ਅਦੁੱਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੰਮਾ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵੇਂਗਾ।" ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਉਨੰਜਵਾਂ ਸਰਗ। ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਕਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰੀਅ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ। ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ ਛੇਦ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮੱਤਵਾਲੀ, ਦੇਖ ਲੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਵਣ ਮੋਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਿੱਠਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਕੂਬੇਰ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਹੂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਰਮ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਸ ਸਿਰਾਂ, ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਪੱਸਵੀ ਦਾ ਭੇਸ ਛੱਡ ਕੇ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਸੀ, ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਚੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਦਾ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਪਤੀ ਰਹਾਂਗਾ, ਤੇਰੀ ਕਦੇ ਭੀ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਆਪਣੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮੋਹ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਲ ਕਰ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ, ਆਪਣੇ ਲਕੜੇ, ਮਿੱਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਸੀਮਤ ਹੈ।" "ਕਿਹੜੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਸਮਝਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਮਾਣਵ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਔਰਤ ਦੇ ਬੋਲ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ? ਉਹ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਨ-ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਇੰਝ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੇ, ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਵਲ ਵਧ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਹਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਲਏ, ਤੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ, ਮੌਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦਾ ਜਾਦੂਈ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਖੱਚਰਾਂ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਧਮਕਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ, ਅਤੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ। ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਫੜੀ ਹੋਈ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੀ ਸੀਤਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਈ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਹੋਏ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਗਿਆ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਮਾਰੀ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਗਲ, ਪੀੜਤ ਔਰਤ ਹੋਵੇ। "ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਬਲਵਾਨ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ਸ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ!