ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵਨ-ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, “ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮੇਗੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵਨ-ਵਾਸ ਕਦੇ ਭੀ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।” ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਨਿਰਦੈਖੀ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਮਹੇਂਦਰ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਥਾਹ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਮ ਦੀ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਚਿਹਨ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੂਪ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਖ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਤੇ ਚਰਿੱਤਰਵਾਨ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਮ ਦੀ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਚਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਮ ਦੀ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਮੁਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ। “ਤੂੰ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਗਿਦੜ ਸਿੰਘਣੀ ਨੂੰ ਲੋਭਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਮੂਰਖ, ਜੇ ਤੂੰ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦਿਸਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੰਦੀਆਂ ਖਿੱਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਭੁੱਖੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਉਠਾਉਣਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਬਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਸੂਈ ਨਾਲ ਮਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਵੱਲੀ ਨਾਲ ਜੀਭ ਚੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪੱਥਰ ਗਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ-ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਜਿਹੜਾ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਧਰਮੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਫੜਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਮ ਵਰਗੀ ਪਤਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। “ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗਿਦੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਚੋਟੀ ਦੀ ਮਦਿਰਾ ਤੇ ਆਮ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਅੰਤਰ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸੋਨੇ, ਸੀਸੇ ਤੇ ਲੋਹੇ, ਚੰਦਨ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਤੇ ਗਧੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਅੰਤਰ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਦਸ਼ਰਥ ਨੰਦਨ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਲੈ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗੀ – ਜਿਵੇਂ ਮੱਖੀ ਦੇ ਘਿਉ ਪੀ ਜਾਣ ਨਾਲ ਘਿਉ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਉਸ ਰਾਤ-ਚਰਣ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਆਖੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਸਟ ਸੀ। ਉਹ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਉਹ ਕਿਸ਼ਲਯਾ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਥਰਥਰਾ ਗਈ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕੰਬਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ – ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮੌਤ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ – ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼, ਤਾਕਤ, ਨਾਮ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਦਰਸਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੀਤਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਤਾਲੀਸਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭੰਵ ਨੂੰ ਟੇਢਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰੜੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, “ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਵੈਰੀ ਭਰਾ, ਦਸ-ਮੁਖੀ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ – ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਪੰਛੀ ਤੇ ਸੱਪ – ਸਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਵਿਸ਼ਰਵਣ, ਜੋ ਵੱਖ ਮਾਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਮੇਰੇ ਡਰ ਤੋਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਮਹਿਲ ਛੱਡ ਕੇ ਹੁਣ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਵਾਈ ਰਥ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪੁਸ਼ਪਕ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮਨਚਾਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। “ਜਦ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਹਵਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੀਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ – ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ। ਜਿਥੇ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਉਥੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਪੱਤੇ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਦਰਿਆ ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। “ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਮੇਰਾ ਸੋਹਣਾ ਨਗਰ ਲੰਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਚਿੱਟੇ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਆੰਗਣ ਤੇ ਲਾਜਵਰਦ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। “ਉਥੇ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਮਨੁੱਖੀ ਤੇ ਦੈਵੀ ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ – ਜੋ ਮਰਣਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਹੈ – ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਜੋ ਰਾਜ ਭੀ ਗਵਾ ਬੈਠਾ, ਮਨ ਭੀ ਗਵਾ ਬੈਠਾ, ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਵਾਂਗ ਜੀ ਰਹਿਆ ਹੈ? “ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ – ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ – ਅਪਣਾ ਲੈ, ਉਸਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਨਾ ਕਰ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਡਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਂਗੀ, ਹੇ ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਵਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰਨ ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰਾਮ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹੀ।