ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਹੈ, ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਭਰਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲਿਆ; ਜਟਾਵਾਂ ਬਾਂਧ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਏ। ਧਰਮ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਵਚਨਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਜਣੇ, ਕਈਕੇਈ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲੇ ਗਏ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਸੀਂ ਤੀਜੇ ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਗਹਿਰੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਧੀਆ ਖੁਰਾਕ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ—ਹਿਰਣ, ਗੋਹ ਅਤੇ ਸੂਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਾਸ ਲਿਆਏਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ ਆਪਣੇ ਨਾਮ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ; ਅਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿਚ ਇਕੱਲੇ ਕਿਉਂ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹੋ? ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। "ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਵਣ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ—all ਸੰਸਾਰ—ਡਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।" "ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਨਿਰਵਿਕਾਰ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮੁੱਖ ਰਾਣੀ ਬਣ; ਲੰਕਾ ਮੇਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਘੇਰਿਆ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮੇਗੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਦੀ ਤਰਸ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।" "ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ, ਹਰ ਗਹਿਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।" ਪਰ ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਈ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਉਲਾਹਣਾ ਦੇ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। "ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ, ਮਹਿੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਥਾਹ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਜੋ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਖ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਸੱਚ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਚਰਿਤਰ ਵਿਚ ਉੱਚ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ, ਚਾਲ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ, ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ੀ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਇੱਕ ਗਿੱਦੜ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੇਰਨੀ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਅਸੰਭਵ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੂ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਪਕੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਜਦ ਤੂੰ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ।" "ਤੂੰ ਭੁੱਖੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦੰਦ ਖਿੱਚਣਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ, ਹਿਰਣ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਜਬੜੇ ਪਕੜਣਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਜ਼ਹਰ ਪੀ ਕੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਸੂਈ ਨਾਲ ਅੱਖ ਰਗੜਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਰੇਜ਼ਰ ਨੂੰ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚੱਟਦਾ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਪੱਥਰ ਗਲ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਕੜਨਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਾਣਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਪਕੜਨਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਧਰਮਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਾਣਾ ਚਾਹਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਮ ਵਰਗੀ ਪਤਨੀ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।" "ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਗਿੱਦੜ ਦਾ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ, ਵਧੀਆ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਆਮ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਫਰਕ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਫਰਕ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ।" "ਸੋਨੇ, ਸੀਸਾ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ, ਚੰਦਨ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹਾਥੀ ਤੇ ਗਧੇ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਫਰਕ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਹੈ।" "ਜਦ ਰਾਮ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵਾਂ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁੱਢੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗੀ—ਜਿਵੇਂ ਮੱਖਣ ਨੂੰ ਮੱਖੀ ਖਾ ਲਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਚਨ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ; ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿਚ ਕੰਬਦੀ ਕੇਲੇ ਦੀ ਪੌਦੀ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਕੰਬਣ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਰਾਵਣ—ਜਿਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਸੀ—ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼, ਸ਼ਕਤੀ, ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਰਤਬ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਵੀਂ-ਚਾਲੀਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ, ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਭੌਂਹ ਉੱਤੇ ਲਕੀਰ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। "ਹੇ ਉੱਚ ਰੰਗ ਦੀ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਭਰਾ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ—ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।" "ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ, ਭੂਤ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਸੱਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੌਤ ਤੋਂ ਭੱਜਦੇ ਹਨ।" "ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਵਿਸ਼ਰਵਣ, ਹੋਰ ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਜਿੱਤਿਆ।" "ਉਹ ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਵਧੀਆ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੁਣ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨ 'ਪੁਸ਼ਪਕ' ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਹਵਾਈ ਰਥ 'ਪੁਸ਼ਪਕ', ਜੋ ਮਨ-ਮਰਜ਼ੀ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ; ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਾ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹਵਾ ਵੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਠੰਡੀ, ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਡਰ ਕਰਕੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਤਬ ਦੱਸ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਲੋਭਨ, ਧਮਕੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।