ਰਾਵਣ, ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਤੇਰੇ ਕੂਹਲ ਚੌੜੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਜੰਗ੍ਹਾ ਗੂੜ੍ਹੇ, ਗੋਲ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਤਣੇ। ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਧਰਤ ਅਤੇ ਪਾਸ ਪਾਸ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਸਤਨ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਲ ਦੇ ਫਲ, ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹਨ।” “ਹੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਤੇਰੀ ਮਧੁਰ ਮੁਸਕਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦ, ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਚਲਾਕੀ ਭਰੀ ਚਾਲ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਚੋਰੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਕਮਰ ਐਨੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ ਕਿ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਸਤਨ ਪਾਸ ਪਾਸ ਹਨ। ਤੂੰ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਕਾਸ਼ੀ ਜੀਵ, ਨਾ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾ ਕਿਨਨਰੀ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਐਸਾ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ; ਤੇਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ।” “ਇਸ ਸੁਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਵਸਣਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਲੀ ਇਸਤਰੀ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ, ਇੱਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾ। ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਹਵੈਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਗ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਵਾਂ ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਨੰਦ ਉਪਯੋਗ ਹਨ; ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਲਾ, ਇਤਰ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।” “ਹੇ ਕਾਲੀ ਅੱਖ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਯੋਗ ਪਤੀ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ; ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—ਕੀ ਤੂੰ ਰੁਦਰਾਂ ਜਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ? ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕੂਹਲ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਸੁ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਪਦੀ ਹੈ; ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ—ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਇੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਸਿੰਘ, ਟਾਪੂ-ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਾਘ ਅਤੇ ਭੇਡੀਆ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰੀਛ, ਲੂਮੜੀਆਂ, ਬਗਲੇ—ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਾਥੀ?” “ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਕੇ ਡਰਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈ, ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ? ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਆਵਾਗਾਹ ਵਾਲੇ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਫਿਰਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਦੀ ਵਡੇ ਆਤਮਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।” ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ, ਦੁਇਜਾਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਸਾਰੇ ਅਤਿਥਿ-ਧਰਮ ਨਿਭਾਏ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਲਈ ਆਸਨ ਲਿਆਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਹੈ।” ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਇਜਾਤੀ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਪਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕੁਸੰਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। “ਇਹ ਆਸਨ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬੈਠੋ; ਇਹ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਓ। ਇਹ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਖਾਓ।” ਰਾਵਣ ਨੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਠਾਨ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ—ਵੱਡਾ ਹਰਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਮ ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਵਣ ਨੇ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਵਿਅੰਜਨ ਵਾਲੇ ਸਨਿਆਸੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਜੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤਿਥਿ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਰਾਣੀ ਹਾਂ।” “ਮੈਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂਆਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਤੇਰਵੇਂ ਸਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਘਵ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ-ਸਾਸ, ਕੈਕੇਈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਿਆ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਪਤੀ ਦਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵਨਵਾਸੀ ਅਤੇ ਭਰਤ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਲਈ।” “ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਤਿਆ ਦੇ ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਤੋਂ ਦੋ ਵਰ ਮੰਗੇ: ‘ਮੈਂ ਨਾ ਖਾਵਾਂ, ਨਾ ਸੌਂਵਾਂ, ਨਾ ਪੀਂਵਾਂ, ਕਦੇ ਵੀ।’ ‘ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜੇ ਰਾਮ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋਇਆ,’ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਸ ਨੂੰ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਕਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਧਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮੰਗੇ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੰਗ ਕੀਤੀ; ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਪਚੀਸ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ।” “ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ—ਸੱਚਾ, ਧਰਮਵਾਨ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਖ਼ੁਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਰਾਮ ਨੂੰ, ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ।” “ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: ‘ਇਹ ਸੁਖੀ ਰਾਜ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਨੌ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੋ।’ ‘ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਓ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ।’ ਰਾਮ, ਡਰ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ‘ਜੋ ਹੁਕਮ।’” “ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਸਥਿਰ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਦੇ ਲੈਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਵਚਨ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਮਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਭਰਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਮ ਦਾ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਿਚਯ, ਆਪਣੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।