ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੇ ਦੰਦ ਬਿਲਕੁਲ ਸਮਾਨ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮਲਾਇਮ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਪਈ ਹੋਈ ਤਾਜ਼ਾ ਬਰਫ਼। ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਸੁਲਗਦੇ ਲਾਲ ਹਨ ਤੇ ਪੂਪਲੀਆਂ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਰੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਚੌੜੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੀਆਂ ਜੰਗ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸੁਡੇ ਵਰਗੀਆਂ ਭਰਪੂਰ, ਗੋਲ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਸਤਨ ਭਰਪੂਰ, ਉੱਚੇ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਚਮਕਦਾਰ ਖਜੂਰਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਤੇਰੀ ਮਨਮੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦ ਅਤੇ ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ—ਤੂੰ ਮਸਤੀ ਭਰੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਚੰਚਲਤਾ ਮੈਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਕਮਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਵਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਸਤਨ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾ ਕਿਨਨਰੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈਂ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਐਸਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ—ਤੇਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੁੱਲਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇਕਲਾਪਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਵੱਸਣਾ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਮਹਿਲਾ, ਤੂੰ ਇੱਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ। ਇਹ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸੋਹਣੇ ਮਹਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਗ-ਬਗੀਚੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਜਿਹੇ ਸੁੰਦਰ ਲਈ ਹੀ ਬਣੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਸੋਹਣੇ ਹਾਰ, ਇਤਰ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਹੇ ਸ਼ਾਮ-ਅੱਖੀ, ਤੂੰ ਯੋਗ ਪਤੀ ਦੀ ਹਕਦਾਰ ਹੈਂ। ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—ਕੀ ਤੂੰ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਜਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈਂ? ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਸੁਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਤਾਂ ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਕਿਨਨਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਇਹ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ—ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਈ? ਇੱਥੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਸ਼ੇਰ, ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਬੱਘ, ਤੇ ਭੇੜੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰੀਛ, ਲੱਕੜਬੱਗੇ, ਸਾਰਸ ਪੰਛੀ ਹਨ—ਤੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ? ਤੇ ਜੰਗਲੀ, ਮਸਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਾਥੀ ਵੀ ਹਨ। ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਹੋ—ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਹੈਂ, ਤੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈਂ ਜਿੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਦੁੱਜਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮਾਨਯੋਗ ਅਤਿਥੀ ਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਹੈ,” ਉਸ ਮਿੱਠੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ। ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦੁੱਜਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਕਮੰਡਲ ਤੇ ਕੁਸੁੰਭ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਆਸਨ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ; ਇਹ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਸਵੀਕਾਰੋ। ਇਹ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਇੱਥੇ ਖਾਓ।” ਰਾਵਣ ਨੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਤੇ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਠਾਨ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਬਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਾਸ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਜੋ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੋਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੇਖਿਆ। ਹਰਾ-ਭਰਾ ਜੰਗਲ ਤਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਿਸੇ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਾਈਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਸੀਤਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤਿਥੀ ਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਇਕ ਪਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਜਨਕ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਇੱਖਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਰਾਘਵ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਸਾਸ, ਕੈਕੇਈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਿਆ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਵਨਵਾਸ ਤੇ ਭਰਤ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਮੰਗ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਦੋ ਵਰ ਮੰਗੇ: “ਜੇ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਾ ਖਾਵਾਂਗੀ, ਨਾ ਸੌਂਵਾਂਗੀ, ਨਾ ਪੀਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ।” ਉਸ ਨੇ ਧਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਫਾਇਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਗੇ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ; ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੱਚੀਹ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ—ਸੱਚੇ, ਧਰਮੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ। ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਤਪਰ, ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਮੇਰਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਰਾਜਤਿਲਕ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਈ ਸੀ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਰਾਘਵ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ: ਇਹ ਰਾਜ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਨੌਂ ਤੇ ਪੰਜ—ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ—ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।” “ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ।” ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਆਗਿਆ।” ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਅਡੋਲ ਪਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਮਨ ਲਿਆ; ਉਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹੀ ਹੈ ਰਾਮ ਦਾ ਉੱਚਾ ਵ੍ਰਤ, ਜੋ ਉਹ ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਮਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।