ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਆ, "ਮੇਰੇ ਦੋਨਾਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਮੈਂ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਗਰਮ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚੁਭਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।" ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਸਚ ਬੋਲਿਆ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੱਦਾ। ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਨਾਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਤੇਰੇ ਇਸ ਔਰਤ-ਸਵਭਾਵ ਅਤੇ ਮੰਦ ਚਿੱਤ ਤੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਅਲਵਿਦਾ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਮੈਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖਾਂ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, "ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵਿਚ ਦੱਸ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਾਂ ਫਾਂਸੀ ਲਗਾ ਲਵਾਂਗੀ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਤਰਨਾਕ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਵਾਂਗੀ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਦੱਸ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰਦ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੂਣ ਨਹੀਂ ਦਿਆਂਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਿਤਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੇਟ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁਖੀ, ਵਿਹਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਪਿੱਛੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਛਿਆਲੀ ਚੈਪਟਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਤਾ ਵਲੋਂ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿਚ, ਤੁਰਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਕੇ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ—ਰਾਵਣ—ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਭਟਕਦੇ ਤਪस्वੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਰਮ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਜੂੜਾ, ਛਤਰੀ, ਜੁੱਤੇ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਡ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਕੂਜਾ ਖੱਬੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਲਟਕਾਏ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇਕੱਲੀ, ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਇਕੱਲੀ, ਸੂਰਜ-ਚੰਦ ਤੋਂ ਵਿਹਲ ਸੰਧਿਆ ਵਾਂਗ, ਜਵਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਵੇਖੀ। ਉਹ ਰੋਹਣੀ ਤੋਂ ਚੰਦ-ਵਿਹਲ ਵਾਂਗ, ਕਰੂੜ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਾੜੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਂਗ, ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਰੱਖਤ ਕੰਬੇ ਨਹੀਂ, ਹਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ; ਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵੀ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਣ ਲੱਗੀ, ਜਦ ਰਾਵਣ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਦਾ ਸੀ। ਗੋਦਾਵਰੀ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ ਵਗਣ ਲੱਗੀ; ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਮ ਵਿਰੁੱਧ ਮੌਕਾ ਲੱਭਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਇਆ। ਰਾਵਣ, ਭਿਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ—ਜੋ ਕਿ ਅਣਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਯੋਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ—ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਕੋਲ, ਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ, ਭਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਕੂਏ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀ, ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਿਤਾ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦ ਅਤੇ ਹੋਠ, ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੂਟ ਵਿਚ ਬੈਠੀ, ਅੰਜੂ-ਅੰਜੂ ਅਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਤ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਰਾਵਣ, ਖੁਸ਼-ਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਉਹ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ, ਰਾਵਣ ਨੇ, ਮੰਤ੍ਰ-ਚਾਂਟ ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਚ ਸੁਭਾਵਿਕ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆਂ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਵਿਹਲ, ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਪੋਸ਼ਾਕ, ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਚਾਂਦੀ-ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ-ਪੰਡ ਵਾਂਗ ਸੀ। "ਕੀ ਤੂੰ ਲਾਜ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਯਸ਼, ਮੰਗਲ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਪਸਰਾ ਹੈਂ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ? ਜਾਂ ਤੂੰ ਵਾਭਾਵ, ਸੋਹਣੀ-ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਵੀ ਹੈਂ?" "ਤੇਰੇ ਦੰਦ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਬਰਫ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ, ਨਰਮ ਤੇ ਸਮਾਨ ਹਨ; ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਸਾਫ, ਲਾਲ ਕੋਨਿਆਂ ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਪੁਪਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।" "ਤੇਰੀ ਕਮਰ ਚੌੜੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਤੰਗਾਂ ਪੂਰੀਆਂ, ਗੋਲ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸੂੰਡ ਵਾਂਗ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਹਨ।" "ਤੇਰੇ ਸਤਨ ਪੂਰੇ, ਉੱਚੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ, ਮਖਨ-ਵਾਂਗ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਹਨ।" "ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਮੋਹਕ ਮੁਸਕਾਨ, ਸੋਹਣੇ ਦੰਦ, ਮੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਚਲਾਕ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੇਰੀ ਕਮਰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਸਕੀਦੀ, ਸੋਹਣੇ ਵਾਲ, ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਸਤਨ; ਤੂੰ ਨਾ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਅਪਸਰਾ, ਨਾ ਯਕਸ਼ੀ, ਨਾ ਕਿਨਨਰੀ ਹੈਂ।" "ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਇੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ; ਤੇਰੀ ਸੋਭਾ, ਨਜ਼ਾਕਤ, ਜਵਾਨੀ—ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।" "ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਵਸਣਾ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਤਸ਼ਕ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਨਾਰੀ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ।" "ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੂਪ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ; ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਗ ਹਨ।" "ਇਹ ਧਨਵੰਤ, ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ; ਸੁੰਦਰ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫੁੱਲਾਂ, ਇਤਰਾਂ ਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈਂ।" "ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਯੋਗ ਪਤੀ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ—ਕੀ ਤੂੰ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਜਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ?" "ਸੋਹਣੀ-ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਾਸੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈਂ; ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵ, ਤੇ ਕਿਨਨਰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।" "ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ—ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਇੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਿਰਣ, ਸਿੰਘ, ਟਾਪੂ-ਚੀਤੇ ਤੇ ਭੇਡੀਆ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸਿਤਾ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਆਮਦ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਭਾ-ਭਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇਕੱਲੀ ਸਿਤਾ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ, ਵਾਪਰਦੇ ਹਨ।