ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਿਰਣੀ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਨਾਗ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ—ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ-ਮਾਤਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪਿਸਾਚ, ਕਿੰਨਰ, ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦਾ। ਰਾਮ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਕਰ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਫਿਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਬਿਨਾ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਰਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜੁਕਾ ਸਕਦੇ। ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ। ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਨੋਬਲ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੀ ਮਾਯਾ ਸੀ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ, ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਖਰਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦਈ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਨਾ ਸੋਚ।" ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦ ਵਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਤੂੰ ਨੀਚ, ਨਿਰਦਈ, ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਕਲੰਕ ਹੈਂ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾਈ ਆਉਣੀ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧੋਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਂ ਭਰਤ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਹ ਚਲਾਕੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗੀ, ਹੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨਾ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਨਾ ਭਰਤ ਲਈ। ਮੈਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਦੀ ਕਦੇ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਤੇਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਹੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦੀ।" ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਹ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਅਜਿਹੇ ਅਣਉਚਿਤ ਸ਼ਬਦ ਆਉਣ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਚੰਚਲ, ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ, ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਜਨਕਾਂਦੀ, ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਗਵਾਹ ਰਹਿਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਨਾਂ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਤਪਦੇ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਔਰਤ-ਸਭਾ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਰਹਿ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਮੈਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਾਂ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕਾਂਦੀ ਸੀਤਾ ਰੋ ਪਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ 'ਚ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਾਂਗੀ, ਜਾਂ ਗਲ ਵਿੱਚ ਫਾਹਾ ਪਾ ਲਵਾਂਗੀ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਭਿਆਨਕ ਥਾਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗੀ। ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੂਹਾਂਗੀ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਰੋਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਉਸਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁੱਕ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀਤਾ ਵਲੋਂ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਕੋਲ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ—ਰਾਵਣ—ਨੇ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਾਧੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਨਰਮ ਭਿੱਖਿਆਨ ਦੀ ਪਹਿਰਾਵਾ, ਜਟਾ, ਛਤਰੀ, ਚਪਲ, ਸੋਹਣਾ ਦੰਡ ਤੇ ਕਾਂਬਲ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਲਟਕਾਏ ਹੋਏ ਸੀ। ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੱਲੀ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿਆ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕੱਲੀ, ਸੋਹਣੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀ ਹੋਈ ਸੰਧਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਿਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਵੱਛੁੜ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਕਰੂਰ ਰਾਵਣ, ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਬਣ ਕੇ, ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦਰੱਖਤ ਕੰਬਦੇ ਨਹੀਂ, ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵੀ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਜਦ ਉਹ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ, ਰਾਮ ਵਿਰੁੱਧ ਮੌਕਾ ਲੱਭਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੈਦੇਹੀ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।