ਵੈਦੇਹੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਲਛਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਛਮਣ ਨੇ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਿਰਗ-ਗਾਏ ਵਾਂਗ ਡਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਚਾਹੇ ਸਾਪ ਹੋਣ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸ—ਤੇਰੇ ਪਤੀ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ-ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ। ਚਾਹੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪਿਸਾਚ, ਕਿੰਨਰ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ—even ਜੰਗਲੀ ਦਾਨਵ ਵੀ—ਕੋਈ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਰਾਮ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਐਸਾ ਨਾ ਸੋਚਿਆ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਬਿਨਾ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਤਾੜਨਾ ਕਿਸੇ ਬੜੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੀ ਵੀ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ, ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰ। ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਸ ਮਿਰਗ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਜੋ ਆਵਾਜ਼ ਤੂੰ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਸੀ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਨਗਰ ਵਾਂਗ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਦੇਵੀ, ਖਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਨਸਥਾਨ ਦੀ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੰਸਕ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਨਾ ਸੋਚਿਆ ਕਰ। ਲਛਮਣ ਦੇ ਇੰਝ ਸਮਝਾਉਣ ਤੇ ਵੀ, ਸੀਤਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰਕੇ, ਲਛਮਣ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਸੀ: "ਤੂੰ ਅਧਮ ਹੈਂ, ਨਿਰਦਈ, ਕਰੂੜ ਅਤੇ ਕੁਲ ਦੀ ਨਾਕ ਕਟਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।" "ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬੁਰਾਈ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਲਛਮਣ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਸਦਾ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹਨ। ਤੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾ ਹੈਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਂ ਭਰਤ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਹ ਤੈਥੋਂ ਜਾਂ ਭਰਤ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ; ਮੈਂ ਤਾਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ ਤੇ ਕਮਲ-ਨੈਤਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਪਤੀ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹ ਸਕਦੀ।" "ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ, ਹੇ ਸੁਮੀਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।" ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ, ਦਿਲ ਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਛਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਹੈਂ।" "ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਇਹ ਅਜੀਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਅਣਚਾਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣਣ ਨੂੰ ਮਿਲਣ; ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਚੰਚਲ, ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਤੇ ਵੰਡ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀ ਗਵਾਹ ਹੋਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਚੁਭਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈਂ; ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਸ਼ੱਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਔਰਤ-ਸੁਭਾ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਹੀ ਅੱਡੀ ਹੋਈ ਹੈਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਰਹੀਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।" "ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਣ, ਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਮੈਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਦਿਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਾਂ।" ਲਛਮਣ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਤੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਅੱਖਾਂ ਚ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਰੋਦਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: "ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਲਛਮਣ, ਮੈਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਲਵਾਂਗੀ, ਜਾਂ ਫਾਹਾ ਲਾ ਲਵਾਂਗੀ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਤਰਨਾਕ ਥਾਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਵਾਂਗੀ।" "ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੁਦ ਪਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਵਾਂਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਥੱਪਦੀ ਹੋਈ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਛਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਲਛਮਣ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਪਿੱਛੇ ਵਲ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵਲ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਆਖੇ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ, ਤੁਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦਸਮੁਖ ਰਾਵਣ ਨੇ, ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਫੌਰਨ ਹੀ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਕੇਸਰੀਏ ਚੋਗਾ, ਛਤਰੀ, ਜੁੱਤੀ, ਸੋਹਣੀ ਲਾਠੀ ਅਤੇ ਕੰਧੇ ਉੱਤੇ ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਧੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਮਿਲੀ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ। ਉਹ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਜਾਂ ਰੋਹਣੀ ਨੂੰ ਚੰਦਮਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਇਕੱਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਵਣ, ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਰਖ਼ਤ ਕੰਬੇ ਨਹੀਂ, ਹਵਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੱਗੀ; ਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਵੀ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ, ਜਦ ਉਹ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।