ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਉਠਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੀ। ਤਿੰਨੇ ਜਣੇ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਉਠਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਸ਼ੋਰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?" ਰਿਸ਼ਿ ਨੇ ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਸਮਝਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ: "ਰਾਮ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੀ ਇਹ ਅਦੁੱਤੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਹਾਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਪਾਣੀ ਦੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਯੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਤਾ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਅਜੇਤ, ਰਾਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਮੁਨਿਵਰ, ਇਹ ਜੰਗਲ ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕ੍ਰਿਕਟਾਂ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਧੁਨੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਡਰਾਉਣੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹਨ ਜੋ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ, ਬਾਘ, ਸੂਰ, ਹਾਥੀ, ਧਾਵ, ਅਸ਼ਵਕਰਨ, ਕਕੁਭ, ਬਿਲਵ, ਟਿੰਡੂਕ ਤੇ ਪਟਾਲਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?" ਤਦ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਕਕੁਤਥ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਮ, ਸੁਣੋ, ਇਹ ਜੰਗਲ ਭਿਆਨਕ ਕਿਉਂ ਬਣਿਆ। ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਸੀ: ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਸੁਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ) ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।" "ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਸ ਮਲਿਨਤਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਇਥੇ ਧੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੇ ਹੀ ਉਹ ਮਲ (ਪਾਪ) ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਇੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਖੇਤਰਾਂ, ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ, ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਲਿਨਤਾ ਧੋਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।" "ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਹੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਟਕਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਉਹ ਯਕਸ਼ ਰਾਜਾ ਸੁਕੇਤੁ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਤੇ ਸੁੰਦਾ ਦੀ ਪਤਨੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਭਾਰੀ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਸਿਰ, ਚੌੜਾ ਮੂੰਹ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਸੀ।" "ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਡਰਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤਾਟਕਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸਟ, ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਜਾੜਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਰਸਤੇ ਦਾ ਅੜੰਘ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅੱਧ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਤਾਟਕਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਖੇਤਰ ਮੁੜ ਸੁਖਮਈ ਹੋ ਸਕਣ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰ। ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਟਕਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਰਾਮ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਸਹਿਣ ਯਕਸ਼ਣੀ ਕਰਕੇ ਉਜੜ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਮੁਨਿਵਰ, ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਾਟਕਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ?" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਜੀ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਸੁਣੋ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਇੰਨੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯਕਸ਼ਾ ਸੀ, ਨਾਮ ਸੀ ਸੁਕੇਤੁ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਯਕਸ਼ਾ ਪਿਤਾ ਉਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਰਤਨ-ਸਮਾਨ ਧੀ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।" "ਉਸ ਧੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਤਾਟਕਾ ਜਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋਈ, ਉਸਦੀ ਵਿਆਹ ਸੁੰਦਾ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਜੰਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯਕਸ਼ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਟਕਾ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ।" "ਜਦ ਸੁੰਦਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤਾਟਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਅਗਸਤ੍ਯ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਦੌੜੀ ਤੇ ਗੱਜੀ। ਰਿਸ਼ਿ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਟਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤਾਟਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।