ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੇ ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਇਹ ਹਰਣ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਿਰੂਰ ਮਾਰੀਚਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਇਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ। ਕਈ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਰਾਜੇ ਵੀ ਇਸਦੇ ਹਥਿਆਰ ਬਣੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਹਰਣ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਥੇ ਵਾਤਾਪੀ ਨੇ ਧੋਖਾ ਕਰਕੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬਚੜਾ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤਿਆ ਕੋਲ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਵਾਤਾਪੀ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅਣਦਿੱਖਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੂੰ ਜਿੰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਵਧੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਪਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨੂੰ ਉਪੇਖਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਸਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਵਾਤਾਪੀ ਦਾ ਅੰਤ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਚੌਕਸ, ਅਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ। ਸਾਡਾ ਕਰਤਵ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀਏ। ਮੈਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ ਜਾਂ ਫੜ ਲਵਾਂਗਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਹਰਣ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਦੇਖ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸੋਹਣੇ ਚਮੜੇ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰਣ ਅੱਜ ਬਚਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਇਸਦਾ ਚਮੜਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚੌਕਸ ਰਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਚਿਤਕਬਰEvery ਹਰਣ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਚਮੜਾ ਲੈ ਕੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ। ਜਟਾਯੂ ਪੰਛੀ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸੱਜਾ ਉੱਡ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ। ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਮੈਥਿਲੀ ਉੱਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਂਤਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਜੰਬੂਨਾਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਸ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਤਿੰਨ-ਮੋੜ ਵਾਲਾ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸੀ, ਚੁੱਕ ਕੇ, ਦੋ ਤੂਣੀ ਕਸ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ (ਹਰਨ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ (ਰਾਮ) ਡਰ ਕਰ ਅਣਦਿੱਖੇ ਹੋ ਗਏ, ਫਿਰ ਮੁੜ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਤਲਵਾਰ ਕਸੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਹਰਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰਣ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦੇ ਰਹੇ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਹਰਣ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ। ਹਰਨ ਕਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਛਲਾਂਗ ਲਾਉਂਦਾ, ਕਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ, ਕਦੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰੇਮਾ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕਦੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਦਿੱਖ ਜਾਂਦਾ, ਫਿਰ ਦੂਰੋਂ ਚਮਕਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਰੀਚਾ, ਜੋ ਹਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਕਕੁਤਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਜੋ ਹੁਣ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੇਬਸ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਥੱਕ ਕੇ ਘਾਹ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਠਹਿਰੇ ਅਤੇ ਛਾਂ ਲੱਭੀ। ਉਹ ਰਾਤ ਦਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਹਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਨੇੜੇ ਹੀ ਦਿੱਖ ਪਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਜਦ ਉਸਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਫਿਰ ਡਰ ਕਰ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇੋਂ ਦੂਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਰਾਘਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੀਰ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਤੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਹਰਣ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ, ਜੋ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਤੀਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਹਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਾਰੀਚਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੇਦ ਗਿਆ। ਉਹ ਤੀਰ ਮਾਰੀਚਾ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਪੈਂਦੀ ਹੋਵੇ। ਮਾਰੀਚਾ ਇਕ ਹੱਥ ਉੱਚ ਲੰਘਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਭਿਆਨਕ ਚੀਖ ਮਾਰੀ, ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਝੂਠਾ ਹਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਆਏ—ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਵਣ ਆ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਚੱਕ ਸਕੇ? ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ: "ਹਾਏ ਸੀਤੇ! ਲਕਸ਼ਮਣ!"। ਉਹ ਅਤੁੱਲ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜਾਨੀਕਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਮਾਰੀਚਾ, ਜੋ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਆ ਗਏ। ਇਹ ਮਾਰੀਚਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਇਹ ਸਭ ਅੱਜ ਸੱਚ ਹੋ ਗਿਆ—ਮਾਰੀਚਾ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। "ਹਾਏ ਸੀਤੇ! ਲਕਸ਼ਮਣ!"—ਇਹ ਚੀਖ ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਮਾਰੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਕੀ ਬੀਤੇਗੀ? ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਭਾਰੀ ਡਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਹਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਚੀਖ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ।