ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਸੁਭਾਗੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮਾ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਰਾਤ ਇੱਥੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਿਅਤੀਤ ਕਰੀਏ; ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਅਸੀਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਂਗੇ।” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨ, ਉਸ ਪਵਿੱਰਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਰਹਿਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਤ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬਿਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਜਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਮ-ਹਵਨ ਕੀਤੇ। ਜਦ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਲੰਮੇ ਅਭਿਆਸ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਤੀਥੀ ਸਤਕਾਰ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ਿਕਪੁਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਵੀ ਅਤੀਥੀ ਧਰਮ ਅਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਹਰ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਿਆਨਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਕਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ। ਉਥੇ ਕਉਸ਼ਿਕ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਹਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਦਿਨ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਨਿੱਤ-ਕਰਮ ਨਿਬੜਾ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਉੱਚ-ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸਨ, ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਨੌਕਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਨੌਕਾ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖੋ; ਯਾਤਰਾ ਸੁਖਦ ਹੋਵੇ, ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਲੰਬ ਨਾ ਹੋਵੇ।” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੋਂ ਉਠਣ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਉਸ ਧੁਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਹੜੀ ਹੈ?” ਰਾਮ ਦੇ ਉਤਸੁਕ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਧੁਨੀ ਦਾ ਮੂਲ ਦੱਸਿਆ: “ਹੇ ਰਾਮ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮਨ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰਯੂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਜਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।” “ਜਦ ਪਾਣੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ, ਇਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।” ਦੋਵੇਂ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸਨ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇਖਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਅਜੈ, ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਜੰਗਲ ਤਾਂ ਬੜਾ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਿਤਨੇ ਹੀ ਜੰਗਲੀ ਕੀੜੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।” “ਇਹ ਜੰਗਲ ਸਿੰਘਾਂ, ਬਾਘਾਂ, ਸੂਰਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਵਾ, ਅਸ਼ਵਕਰਨ, ਕਕੁਭ, ਬਿਲਵ, ਟਿੰਡੂਕ ਅਤੇ ਪਟਾਲਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ—ਇਹ ਜੰਗਲ ਇੰਨਾ ਡਰਾਵਨਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?” ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਸੁਣ, ਇਹ ਜੰਗਲ ਕਿਉਂ ਭਿਆਨਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਇਲਾਕੇ ਹੋਏ ਕਰਦੇ ਸਨ—ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਏ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।” “ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰਤਾ-ਹੀਣ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।” “ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪ ਇੱਥੇ ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ।” “ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਦੇਹੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ‘ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ।’” “ਇਹ ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਇਕ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਤਾੜਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੁੰਦਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚਾ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਭਾਰੀ ਬਾਂਹਾਂ, ਵੱਡਾ ਸਿਰ, ਚੌੜਾ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਹ ਸੀ।” “ਇਹ ਰਾਖਸ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਤਾੜਕਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਆਚਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਮਲਦਾ ਅਤੇ ਕਰੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਰਹੀ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਅੱਧ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਰੁਕ ਕੇ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।” “ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਤਾੜਕਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ; ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।” “ਰਾਮਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਯ ਯਕਸ਼ਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਜਾੜੀ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਡਰਾਊ ਜੰਗਲ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਸ ਯਕਸ਼ਣੀ ਕਰਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਵੀਸਵਾਂ ਅਤੇ ਪঁਚਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।