ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਹਾਦਸਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮਾਤਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਸਾਰੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ। ਰਾਮਾ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਨਾ ਤੂੰ ਬਚੇਂਗਾ, ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਲੰਕਾ, ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।" ਫਿਰ ਚੌਂਤਾਲੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, "ਚਲ, ਹੁਣ ਤੁਰੀਏ," ਉਹ ਦੁਖੀ ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਲਈ ਉਠਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਮੁੱਕ ਗਈ। ਕੋਈ ਵੀ ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯਮਰਾਜ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਬੁਰਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਚਲਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੌਂਸਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਾਰੀਚਾ ਹੀ ਹੈਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸੀ। ਆ, ਇਸ ਪੰਛੀ ਵਰਗੇ ਤੇ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਤੇਜ਼ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ। ਇਹ ਰਥ ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਖੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਫਸਾ ਲਵੇਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਰ ਜਾਈਂ; ਮੈਂ ਉਸ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸਿਸ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ, ਮਾਰੀਚਾ ਤੇ ਰਾਵਣ, ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਮਹਿਲ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਦੇਸ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵੇਖੇ। ਆਖ਼ਿਰ ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਉਤਰਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਕੇਲਿਆਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਦੋਸਤ, ਜਲਦੀ ਕਰ, ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਰ।" ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹੋ ਕੇ, ਹਰਣ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਆਸ਼ਚਰਜਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗ ਚਮਕਦਾਰ ਜਵਾਹਰਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਚਿਹਰਾ ਅੱਧਾ ਚਿੱਟਾ, ਅੱਧਾ ਕਾਲਾ, ਮੂੰਹ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗਾ, ਕੰਨ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ। ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਹੌਲੀ ਉੱਥੀ ਹੋਈ, ਪੇਟ ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਵਰਗਾ, ਪਾਸਲੇ ਸ਼ਹਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਰਗੇ। ਉਸਦੇ ਖੁਰ ਬੇਰਿਲ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਪੂੰਛ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੀ ਰੰਗਦਾਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ। ਉਹ ਹਰਣ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ, ਰੰਗਦਾਰ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਹਰਣ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੇ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਮਨਮੋਹਕ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਚੱਜੀ ਚਾਲ ਕਰਦਾ ਫਿਰਿਆ। ਉਹ ਹਰਣ ਸੋਹਣੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਦਾਗਾਂ ਨਾਲ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਨਰਮ ਪੱਤੇ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦਾ। ਕਦੇ ਕੇਲਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਕਾਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਕੋਲ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ। ਉਸਦਾ ਪਿੱਠ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਨਕਸ਼ੀਦਾਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਰਣ ਆਸ਼ਰਮ ਨੇੜੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਦੇ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਫੇਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਕਦੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਖੇਡਦਾ, ਫੇਰ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕੋਲ, ਹੋਰ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ। ਹੋਰ ਹਰਣ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ, ਫੇਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ, ਪਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜੋ ਹਰਣ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਲਈ ਤਰਸਦਾ। ਉਹ ਚੱਕਰਾਂ ਲਾਉਂਦਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਨਕਸ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਘੁੰਮਦਾ, ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਰਣ ਉਸਨੂੰ ਤੱਕਦੇ। ਉਹ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਘਦੇ, ਫੇਰ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ, ਪਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਜੰਗਲੀ ਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਛੁੰਹਦਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਫੁੱਲ ਚੁਣਦੀ ਹੋਈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਾਰਣਿਕਾਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਅੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਫਿਰਦੀ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਫੁੱਲ ਚੁਣਦੀ ਹੋਈ, ਜੰਗਲ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਅਣਉਚਿਤ, ਉਸ ਜਵਾਹਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹਰਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ ਨੇ ਉਹ ਹਰਣ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਗ ਮੋਤੀ ਤੇ ਜਵਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੰਦ ਤੇ ਹੋਠ, ਚਾਂਦੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਉਹ ਜਾਦੂਈ ਹਰਣ, ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।