ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਲਾਹ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ? ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਕੋਈ ਨੀਚ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਰਾਵਣ, ਤੇਰੇ ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ, ਜਦ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਵਿਅੰਗ, ਮੋਹ ਜਾਂ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਚਲਦੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਰਿਹਾ।" ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਲੋਕ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਰਾਜਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਕਰੜਾ, ਵੈਰੀ-ਸਭਾਵ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬੇਅਦਬ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਕਰੜੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਥ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਚੰਗੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਸਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਧਨ-ਪਦਾਰਥ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਤੇ ਕਰੜਾ ਮਾਲਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ繁 ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਦੜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਭੇੜਾਂ繁 ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਿਰਦਈ, ਮੂਰਖ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਣਅਧਿਕਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਘਟਨਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਮਿਲੇਗਾ; ਤੂੰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ। ਜਦ ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰੇਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਰਾਮ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝ, ਅਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ ਚੁਰਾ ਲੈ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੇ ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਨਾ ਤੂੰ ਬਚੇਂਗਾ, ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਲੰਕਾ, ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸ।" ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।" ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰੰਣ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਿਆਲੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਚੱਲ, ਹੁਣ ਚੱਲੀਏ," ਉਹ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਉਠਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਕੋਈ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਐਨਾ ਦੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਰਾਵਣ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਾਰੀਚ ਹੀ ਹੈਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸੀ।" ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਰਤਨ ਜੜੇ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਜਿੱਥੇ ਡਰਾਉਣੇ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲੇ ਗਧੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੁਭਾਵੇਂ, ਤਦ ਮੈਂ ਇਕਾਂਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚੋਂ ਸੀਤਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਆਵਾਂਗਾ।" ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ, ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਰਾਵਣ, ਉਸ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠ ਗਏ, ਜੋ ਉੱਡਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਪਿੰਡ ਵੇਖੇ। ਅਖੀਰ ਉਹ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ, ਮਾਰੀਚ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਮਿੱਤਰ, ਜਲਦੀ ਉਹ ਕਰ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ।" ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਸ ਸੀ, ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਹਿਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਆਸ਼ਚਰਜਕਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਚਿਹਰਾ ਸਫੈਦ ਤੇ ਕਾਲਾ, ਮੂੰਹ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗਾ, ਕੰਨ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ। ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਉੱਚੀ, ਪੇਟ ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਵਰਗਾ, ਪਿੱਠਾਂ ਮਹੂਏ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਧਾਗਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ। ਖੁਰ ਬੇਰੀਲ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਲੰਬੀਆਂ ਪਤਲੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਸੁਡੋਲ, ਪੂੰਝ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਤੇ ਮੋਹਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹਿਰਣ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੋਹਕ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰੇ-ਹਰੇ ਘਾਹ 'ਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਚਾਲ ਨਾਲ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲਈ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਪੱਤੀਆਂ ਚੁਗਦਾ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਦੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਬਾਗ 'ਚ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਕਾਰਣਿਕਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਕੋਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।