ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੱਸ ਕੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਲੰਕਾ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗੇ।” ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ, “ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਕੰਮ ਤੈਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਤੇ ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਵਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੇਰੇ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਲਈ ਕਿਸ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਮੰਦ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਤ-ਚਰਣ, ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸਲਾਹ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤੀ, ਕੋਈ ਨੀਚ ਅਤੇ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਨਾਸ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?” ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, “ਤੇਰੇ ਉਹ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਰੋਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਰਾਜਾ, ਜੇ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਨੇਕ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਉਲਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।” ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, “ਰਾਜਾ ਹੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕਰੜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਰੋਧੀ ਜਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ। ਕਰੜੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਐਸਾ ਰਾਜਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਘੜੀ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੇ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਵਾਲਾ ਰਥ। ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕਈ ਨੇਕ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਨ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਏ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ। ਜਦ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਕਰੜੇ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ繁਼ਲਦੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਦੜ ਦੀ ਰਖਿਆ ਹੇਠ ਭੇੜਾਂ繁਼ਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।” ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਰੜਾ, ਮੂਰਖ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਿਸਚਿਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਘਟਨਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੀ ਵਿਲਾਪਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਰਾਮ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਮਰਿਆ ਸਮਝ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਸਮਝ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਨਾ ਤੂੰ, ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਲੰਕਾ, ਨਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਲੀ-ਇਕਵੀਂ ਅਤੇ ਚਾਲੀ-ਦੂਜੀ ਸਰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਚੱਲ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਚੱਲੀਏ।” ਉਹ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਰਾਤ-ਚਰਣ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜੋ ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਜਿੰਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯਮ ਦਾ ਦੰਡ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਮੰਦ-ਕਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ? ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਤ-ਚਰਣ; ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ।” ਰਾਵਣ, ਮਾਰੀਚਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਾਰੀਚਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਤੇਜ਼ ਪੰਛੀ-ਸਮਾਨ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਜੋ ਜਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਰਥ ਡਰਾਵਨੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੁਭਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾ; ਮੈਂ ਸੁੰਨ-ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਆਉਂਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮਾਰੀਚਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ, ਇੱਕ ਉਡਦੇ ਮਹਿਲ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਉਹ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਏ; ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵੇਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵੇਖੇ; ਫਿਰ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਕੇਲਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਦੋਸਤ, ਜਲਦੀ ਉਹ ਕਰ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ।” ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ — ਹਿਰਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ; ਉਹ ਅਜਬ ਤੇ ਅਸ਼ਚਰਜ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।