ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਖਮਈ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।” ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਰਘੁਨਾਥ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਠੱਗ ਲਵਾਂਗਾ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਮਾਰੀਚ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇਗੀ; ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ, ਤੇ ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਰਾਜਧਰਮ ਤੋਂ ਉਲਟ ਚੱਲ ਪਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਾਰੀਚ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਕੜਕ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, “ਕਿਸ ਨੇ ਤੇਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ? ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੌਣ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਮੌਤ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ? ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜਿਹੜੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇਂ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਸੇ ਨੀਚ ਤੇ ਦੁਸਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥੀਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਂ। ਤੇਰੇ ਉਹ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ, ਜਦਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ। ਰਾਜਾ ਜਦ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਰਿਹਾ। ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧਰਮ, ਧਨ, ਕਾਮ ਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਦ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਤੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਰਾਜਾ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਜੋ ਕਠੋਰ, ਵੈਰੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ੀਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਮੰਤਰੀ ਅਜਿਹੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਰਥ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਧਨ-ਪਦ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਰਾਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੈਰੀ ਤੇ ਕਠੋਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਫਲ-ਫੂਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਭੇੜਾਂ ਗੀਦੜ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਫਲਦੀਆਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਿਰਦਈ, ਮੂਰਖ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਅਣਯੰਤ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਘਟਨਾ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਰਾਮਾ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਰਾਮ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੀ ਸਮਝ, ਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਚੁੱਕ ਲਏਂਗਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਨਾ ਤੂੰ ਬਚੇਂਗਾ, ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਲੰਕਾ, ਨਾ ਰਾਖਸ਼ਸ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।” ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਦੁਖੀ ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਚਲ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਚੱਲੀਏ।” ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ, ਨੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜੋ ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਜਿੰਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯਮਰਾਜ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਦੁਸਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਚਲਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਤ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।” ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਹੁਣ ਤੂੰ ਉਹ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਾਰੀਚ ਹੀ ਹੈਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਰਤਨ ਜੜਿਆ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਰਥ ਚੜ੍ਹ; ਇਹ ਰਥ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਖਚਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੁਭਾ ਲਵੇਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਜਾ; ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਇਸ ਉੱਤੇ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ, ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਰਾਵਣ, ਉਸ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠ ਗਏ ਜੋ ਉੱਡਦੇ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਥ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ; ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਵਸੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕੇ ਵੇਖੇ। ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਥੇ, ਮਾਰੀਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਵਣ ਨੇ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਰਥ ਛੱਡਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਵਣ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਮਿੱਤਰ, ਜਲਦੀ ਉਹ ਕਰ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ।” ਰਾਵਣ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਮਾਰੀਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ...