ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ, ਰਾਜ, ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਇਕ ਔਰਤ ਦੇ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਰਾਮ ਨਾਲ ਖਰ ਦੇ ਹਤਿਆਰੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਪਿਆਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਕੜਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ, ਮਾਰੀਚਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਇੰਦਰ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ, ਟਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਲਾਭ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਮੌਕੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਲਾਹ ਦੇਵੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਪੁੱਛੇ, ਤਾਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਸਹੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹੀ ਬਾਤ ਕਹੋ ਜੋ ਨਰਮ, ਸ਼ੁਭ, ਲਾਭਦਾਇਕ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਗੱਲ ਕਠੋਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਦਰ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਦਰਸ਼ ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਰਾਜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਣਗਣਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੰਜ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਅਗਨੀ, ਇੰਦਰ, ਸੋਮਾ, ਯਮ ਅਤੇ ਵਰੁਣ। ਵੱਡੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਗੁਣ—ਤਾਪ, ਵੀਰਤਾ, ਨਰਮੀ, ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਦਯਾ—ਹੋਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਸਮੇਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ, ਮਾਰੀਚਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ ਹੈ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਬੁਰਾਈ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਠੋਰ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਦੀ ਜਾਂ merits-faults ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਸੁਖ-ਅਸੁਖ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸ। ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਚੁਕਿਆ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਸੰਯਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਸੁਣ, ਮੈਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹਿਰਨ ਬਣ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ ਹੋਣ। ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੁੰਮ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ, ਤੇ ਫਿਰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇ, ਚਲਾ ਜਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਥਿਲੀ ਤੈਨੂੰ, ਇਹ ਜਾਦੂਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਜੀਵ ਦੇਖੇਗੀ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਖੇਗੀ, "ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲਿਆਓ!" ਜਦੋਂ ਕਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, "ਹਾ ਸੀਤਾ! ਲਕਸ਼ਮਣ!" ਚੀਕ ਮਾਰ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ, ਸਉਮਿਤ੍ਰ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਵੀ ਮਿਤਰਤਾ ਵਿਚ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਕੁਤਸਥ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੋਵੇਂ ਚਲੇ ਜਾਵਣਗੇ, ਮੈਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਤੂੰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਾਰੀਚਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਧ ਰਾਜ ਵੀ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਚਲ, ਸੁਖਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ। ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਛਲ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਨਾ ਕਰੇਂ, ਮਾਰੀਚਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਕੰਮ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਕਦੇ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵੇਂਗਾ, ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਅੱਜ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰੇਂ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸੋਚ, ਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਕਰ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਂਤੀਆਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਅਤੇ ਰਾਜਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਡਰਿਆਂ ਬਿਨਾ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਾਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਕਿਸ ਨੇ ਤੇਰੇ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਾਂ, ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਤੇ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਸ਼ਟਤਾ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਤ ਦੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਮੰਦਕਰਮ ਕਰਤਾ? ਕੌਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਗਾ? ਕਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿਖਾਈ?" "ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਤ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵਧੀਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਕਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਕੋਈ ਨੀਚ ਤੇ ਮੰਦ-ਮਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹਥੋਂ ਮਰਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਤ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ?" "ਤੇਰੇ ਉਹ ਮੰਤਰੀ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਪਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਰਾਜਾ, ਜੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗਲਤ ਰਾਹ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤ ਮੰਤਰੀ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੋਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦਾ।" "ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੰਤਰੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਤ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਧਰਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਜੜ੍ਹ, ਰਾਜਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ; ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਕੋਈ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਰੋਧੀ ਜਾਂ ਅਦਬ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਦੈਤ।" "ਉਹ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਸਲਾਹ ਦੇ ਕੇ, ਐਸੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦ ਰਥਵਾਨ ਵਾਲਾ ਰਥ।" "ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੰਪਤੀ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" "ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਤੇ ਕਠੋਰ ਰਾਜਾ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਉਹ繁 ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਭੇਡਾਂ ਗਿੱਦੜ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹੋਣ ਤੇ繁 ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।" "ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਯਾ ਨਹੀਂ, ਮੂੜ੍ਹ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਘਟਨਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੀ ਸ਼ੋਕਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਤੇ ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਵਣ ਤੇ ਮਾਰੀਚਾ ਵਿਚਲੇ ਸੰਵਾਦ ਤੇ ਰਾਜਧਰਮ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ, ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸੰਕੇਤ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਵਿਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।