ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸਾਫ਼ਗੋਈ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਇਸ ਵੰਸ਼ਜ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨਾ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਤਾਂ ਬਲੀ ਜਾਂ ਨਾਮੁਚੀ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ, ਤੂੰ ਚਾਹੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰ ਲੈ, ਜਾਂ ਧੀਰਜ ਧਾਰ ਲੈ, ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੇਕ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਤ ਦੇ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ। ਤੂੰ ਜੋ ਠੀਕ ਸਮਝੇਂ, ਉਹ ਕਰ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਰਾਮ ਮਹਾਨ ਤੇਜ, ਸ਼ੂਰਤਾ ਤੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਤਾਂ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਖਰ ਨੇ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਬੜੇ ਆਸਾਨ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਦੱਸ, ਰਾਮ ਦੀ ਕੀ ਗਲਤੀ ਹੈ? ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਖੀਆਂ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਅੱਜ ਰਾਮ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇਂਗਾ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਚਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਹੀ ਤੇ ਢੁਕਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਬੜੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਤੇ ਅਣਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਬਿਲਕੁਲ ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਤੇ ਅਸਾਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬੰਝ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਪਾਉਣਾ। ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਮੂਰਖ ਤੇ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ, ਰਾਜ, ਮਾਂ ਤੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਆਮ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ। ਮੈਂ, ਖਰ ਦੇ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਠਾ ਲਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਯਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਦੈਤ, ਨਾ ਇੰਦਰ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਗੁਣ ਜਾਂ ਅਵਗੁਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਭਲ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੱਲਾਂ ਆਖੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਰੜੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਨਾ ਆਖੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ ਰਾਜਾ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਅੱਗ, ਇੰਦਰ, ਸੋਮ, ਯਮ ਤੇ ਵਰੁਣ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ, ਸ਼ੂਰਤਾ, ਮਰਿਆਦਾ, ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਦਇਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਬਦਨਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਰੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ। ਸੁਣ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਤੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਹਰਣ ਬਣ ਜਾ। ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਅੱਗੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੁੰਮ। ਜਦ ਮੈਥਲੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖੇਗੀ, ਤਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਫੌਰਨ ਆਖੇਗੀ ਕਿ ਇਹ ਹਰਣ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿਓ। ਜਦ ਕਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਦੂਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ 'ਹਾ ਸੀਤੇ! ਲਕਸ਼ਮਣ!' ਚੀਕ ਮਾਰੀਂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੋਵੇਂ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ, ਮੈਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਿਥੇ ਚਾਹੇ ਚਲਾ ਜਾ; ਹੇ ਮਾਰੀਚਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਤੂੰ ਸੁਖੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ। ਜਦ ਰਘੁਕੁਲ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਠੱਗ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਵਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਮਾਰੀਚਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਹੈ; ਜੇ ਮੇਰਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ, ਮੌਤ ਯਕੀਨੀ ਹੈ। ਸੋ, ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ, ਜੋ ਠੀਕ ਸਮਝੇਂ, ਉਹ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਾਜਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਖਤ ਬੋਲ ਆਖੇ। "ਕਿਹੜੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਾਜ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਤ ਦੇ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਜੋ ਐਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਾ, ਜੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਲਾਹ ਦੇਵੇਗਾ? ਕਿਹੜੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਰਾਹ ਦਿੱਸਾਇਆ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।