ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੀਚਾ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉਦੋਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਰਾਘਵ, ਰਾਮਾ, ਅਜੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ।" ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੇਗੀ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਚਾਰਾਂ ਹਥਿਆਰੀ ਦਲਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਰਾਜਾ, ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਭਲਕੇ ਤੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਕਰਤਬ ਜੋ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।" "ਭਾਵੇਂ ਰਾਮਾ ਅਜੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਰਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਵਕਤ ਰਾਮਾ ਦੀ ਉਮਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਅਜੇ ਮੁੱਛ-ਦਾਡ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰੰਗ ਘੂਰੇ ਵਰਗਾ, ਸੁਭਾਗੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਕੋ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਜੂੜਾ। ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਰਾਮਾ ਨੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੈਂ—ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕੰਨੀਆਂ ਪਹਿਨੇ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਰ ਦੇ ਕਾਰਨ—ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਹਥਿਆਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਘਬਰਾਇਆ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝਿਆ, ਸੋਚਿਆ "ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਹੈ," ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਵਧ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ; ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਗਿਆ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਰਾਮਾ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ, ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਹੀਨ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਮਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪਤੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਿਆਵੇਂਗਾ—ਉਹ ਜੋ ਖੇਡਾਂ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਜੋ ਮਹਲਾਂ ਤੇ ਹਵੈਲੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਮੈਥਲੀ ਲਈ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੋ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਮਾੜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀਆਂ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ ਕਿ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਚੰਦਨ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋਣਗੇ। ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਬਚਣ ਵਾਲੇ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ ਦੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਹਲ ਸੜ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹੜਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਰਾਜ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਜੇ, ਮੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਭਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਰਾਮਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਟੰਬ ਤੇ ਘੱਟ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਸਮੇਤ, ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਹੁਣ ਸੁਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਬਚ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ, ਜੋ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੋ ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਿਰਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਜੀਭ, ਵੱਡੇ ਦੰਦ, ਤੇਜ਼ ਸਿੰਗ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਸੀ। ਯਜਨ ਸਥਾਨਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਮੈਂ ਬੜੀ ਉਗਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਪੀ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਗਿਆ। ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਲਹੂ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਮੈਂ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਤਪਸਵੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ—ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਮਾਈ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹਲਕਾ ਜਾਣਿਆ, ਸੋਚਿਆ ਇਹ ਤਪਸਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।