ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਿਆ, ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਡਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪ ਦਸ਼ਰਥ ਮਹਾਰਾਜ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਤੈਅਾਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣੇ।" ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੀਚਾ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਸ 'ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਅਜੇ ਤੱਕ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਈ।" ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲੇਗੀ, ਮੈਂ ਚਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਗਾ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਖ਼ਤਮਾ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਵਰ!" ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, "ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿਓ।" "ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ, ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਯਜਨਾ ਦੀ ਨਿਯਮਤਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਰਾਮ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਿਕਲਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਕੋ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨਿਆ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲਾ ਜੋੜਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਨੇ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸਮੇਤ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘਬਰਾਹਟ ਦੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਯਜਨਾ ਵਲ ਵਧਿਆ। ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਕ ਤੀਖਾ ਬਾਣ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੋ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਹੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇਂਗਾ ਤੇ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਿਆਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਖੇਡਾਂ, ਆਨੰਦ ਤੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹਨ। ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਦੇਖੇਂਗਾ, ਜੋ ਮਹਲਾਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਥਲੀ (ਸੀਤਾ) ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਪੋਖਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਵੀ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਦੇਖੇਂਗਾ ਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਚੰਦਨ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਣਗੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਲੁੱਟੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜਣਗੇ, ਤੇ ਬਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਵਣ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਇੱਜ਼ਤ, ਰਾਜ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਚਿਰਕਾਲੀ ਭੋਗੇਂ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਕਰ। ਜੇ ਤੂੰ, ਮੇਰੀ ਦੋਸਤਾਨਾ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਾਣੀ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਘਟਾ ਕੇ, ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਹੁਣ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁਟ ਗਿਆ, ਤੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ, ਜੋ ਨਾ ਥੱਕਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੋ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆ। ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ, ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਲਾਲ ਜੀਭ, ਵੱਡੇ ਦੰਦ, ਤੀਖੇ ਸੀੰਗ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਫਿਰਿਆ। ਯਜਨ ਸਥਲਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਮੈਂ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਨਾਲ ਜੱਗਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਪੀਤਾ, ਮਾਸ ਖਾਧਾ। ਮੈਂ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ, ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀ ਮੌਜ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ, ਅਖੀਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ), ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਇਸਤਰੀ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸੰਯਮਤ ਜੀਵਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ।