ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਗਹਿਰੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਦਮੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਿੰਘ ਸਮਾਨ ਮਾਨਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਲਈ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਸੀ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਤਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਜੈਯ ਹੈ—ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਛੋਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਯਤਨ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਰਾਮ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਲੰਮੀ ਹੋਵੇ, ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਰਾਜ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਕਰ।" "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਗੁਣ-ਅਵਗੁਣ, ਤਾਕਤ-ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੋਲ ਕੇ, ਫੈਸਲਾ ਕਰ। ਆਪਣੀ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਤੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੌਸ਼ਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੁਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸਹੀ ਸਲਾਹ ਫਿਰ ਸੁਣ।" ਫਿਰ, ਵਾਟ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਅਠਤੀਸਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ। ਮੇਰਾ ਰੰਗ ਬਦਲੀਆਂ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਕੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਜ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਗਦਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਰਿਸੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਮਹਾ ਰਿਸੀ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ ਮੇਰਾ ਰਖਿਆ ਕਰੇ, ਯਜਨ ਸਮੇਂ।" "ਰਾਜਾ, ਮਾਰੀਚਾ ਦਾ ਡਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਰਾਘਵ ਅਜੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਲੈ ਚੁਕਾ।" "ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਗੀ; ਚਾਰਾਂ ਤਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੁਰਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਆਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ।" ਇਸ 'ਤੇ ਰਿਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤਾਕਤ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਇੱਥੇ ਰਹੇ, ਤੂੰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬਚਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸੀ ਨੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਯਜਨ ਲਈ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਦਾਢੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ, ਸ਼ੁਭ ਨੇਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜੂੜ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ। ਫਿਰ ਮੈਂ, ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਡਲ ਪਹਿਨੇ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਰਦਾਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਣ ਕਰਦਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਆਇਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਘਬਰਾਇਆ। ਮੈਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝਿਆ, "ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਹੈ," ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਯਜਨ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਕ ਤੀਖਾ ਬਾਣ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ; ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਬਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏਂਗਾ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਤੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਖੇਡਾਂ, ਮੌਜ-ਮਸਤੀ, ਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਦੁਖ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਹਲਾਂ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਥਿਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਜੋ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ—ਜਿਵੇਂ ਮਛਲੀਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੂੰ ਦੇਵਤਾਈ ਚੰਦਨ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਤੇਰੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੁਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ, ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਭੱਜਦੇ, ਤੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ, ਵੇਖੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਲੰਕਾ ਨੂੰ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ, ਉਸਦੇ ਮਹਲਾਂ ਸੜਦੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ; ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਕਰ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰ, ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਰਾਜ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿੰਦ ਸੰਭਾਲ। ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ।