ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮਕਰਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ," ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਚਾਹ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਦੇ ਕਠੋਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਅਗਿਆਨ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਅਣਬੰਧਾ; ਉਸ ਬਾਰੇ ਝੂਠ ਜਾਂ ਅਣਸੁਣੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਰਾਮ ਤਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਹੈ, ਉੱਚਾ, ਸਚ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਵਿੱਚ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਇੰਦ੍ਰ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਵਿਦੇਹੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨੂੰ ਹਥਿਆ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਕੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ? ਰਾਮ-ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੀਰਾਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੱਕੜ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੌੜਾ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਖ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਟੱਲ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਭਯਾਨਕ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਲਈ ਰਾਜ, ਆਰਾਮ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਇੱਥੇ ਨਾ ਲਿਆਓ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਨਣ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ-ਸਿੰਘ, ਚੌੜੇ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਦੀ ਪਤਨੀ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤ—ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਮਹਾਵੀਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ, ਉਲੰਘਣਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਜਤਨ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਜੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਤੁਹਾਡਾ ਅੰਤ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬਾ ਜੀਵਨ, ਸੁਖ, ਅਤੇ ਵਿਰਲੇ ਰਾਜ ਦਾ ਆਨੰਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਧਰਮਕਰਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਗੁਣ-ਅਵਗੁਣ, ਤਾਕਤ-ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ, ਫੈਸਲਾ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰੋ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਰਾਤ ਦੇ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਇਹ ਉੱਤਮ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸਲਾਹ ਫਿਰ ਸੁਣੋ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ, ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਅਠਤੀ ਸੰਗ੍ਰਹੀਕਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ-ਝੁਮਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ, ਤਾਜ ਪਹਿਨਿਆ, ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ। ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ; ਤਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਧਰਮਕਰਤ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਡਰ ਤੋਂ— ਉਹ ਖੁਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਯਜਨ ਸਮੇਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ।" "ਰਾਜਾ, ਮਾਰੀਚਾ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ।" ਇੰਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਕਰਤ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ— ਉਜਲੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਰਾਘਵ ਤਾਂ ਅਜੇ ਬਾਰਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਅਣਭਿਆ।" "ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇਗੀ; ਚਾਰ ਭਾਗੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਰਾਤ ਦੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹਦੇ ਹੋ।" ਇੰਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤਾਕਤ, ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਤਾਕਤਵਰ ਫੌਜ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਫੌਜ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ।" "ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੜਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਰਾਮ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਤੁਸੀਂ ਸੁਖੀ ਰਹੋ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਯਜਨ ਦੀ ਨਿਯਤ ਲੈ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਬਿਨਾ ਦਾਡੀ, ਚਮਕਦੇ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਲੜਕਾ, ਸ਼ੁਭ ਅੱਖਾਂ, ਇਕ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲਾ ਜੂੜਾ। ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਰਾਮ ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ, ਬਦਲੀ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ, ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ-ਝੁਮਕੇ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਰਦਾਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਖਿਆ; ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੜਬੜੀ। ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ, ਸੋਚਿਆ "ਇਹ ਤਾਂ ਲੜਕਾ ਹੈ," ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਤਦ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤੀਖਾ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੈਨੂੰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਿਤਾ, ਪਰ ਬਚਾਇਆ; ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਪਿਤਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਨਗਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਬਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੜਕਾ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਅਣਭਿਆ, ਪਰ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪਤੀਆਂ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਵੋਗੇ ਤੇ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕੋਗੇ।