ਰਾਵਣ ਨੇ ਮਾਰੀਚਾ ਵੱਲ ਵਧਕੇ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਣ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਹੈਂ, ਜਾਦੂ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ। ਮੈਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਮੇਰੀ ਮਦਦਗਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਖਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਕਰ। ਤੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਹਿਰਨ ਬਣ ਜਾ, ਜਿਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਅੱਗੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੁੰਮ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਤੈਨੂੰ ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇਗੀ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਆਖੇਗੀ। ਜਦ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਤੇ ਥਾਂ ਸੁੰਞੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਚੋਰੀ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਰਾਵਣ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸੁਣਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮਾਰੀਚਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁੱਕੇ ਹੋਠ ਚਾਟੇ, ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਹੋਕੇ ਰਾਵਣ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਮਾਰੀਚਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸੱਚੀਆਂ, ਉਸਦੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਤੁਰ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਰਾਜਾ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਤੂੰ ਸੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਤੇ ਸੱਚ ਗੱਲ ਆਖਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਉਹ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਅਣਪਛਾਤਾ ਚਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਚਲ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ-ਵਰੁਣ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੁਖੀ ਰਹਿਣ, ਤੇ ਰਾਮ, ਜੇਕਰ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਅਸੀ ਉਮੀਦ ਕਰੀਏ ਕਿ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਤੇਰੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣੇ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਵਿਪਤਾ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾ ਬਣੇ। ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਅਣਕਾਬੂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਕਰਕੇ, ਨਾਸ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ, ਮਾੜੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਮੰਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਓ ਨੇ ਕਦੇ ਤਿਆਗਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਉਹ ਕਦੇ ਹੱਦਾਂ ਲੰਘਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਲਾਲਚੀ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਤ ਨੂੰ ਦੁੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੌਸਲਿਆ ਦਾ ਲਾਡਲਾ, ਧਰਮ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਠੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਕੈਕਈ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ ਖਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਆਖਿਆ, ‘ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ,’ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਕੈਕਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਲਈ, ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਜ ਤੇ ਸੁਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਕਦੇ ਕਠੋਰ, ਮੂਰਖ ਜਾਂ ਅਣਕਾਬੂ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਅਣਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂ ਝੂਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾ ਆਖ। ਰਾਮ ਤਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ, ਸੱਚ ਤੇ ਸ਼ੌਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਥਿਆ ਲਵੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ? ਤੂੰ ਰਾਮ-ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਦੇ ਤੀਰ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜਿਸਦੀ ਲੱਕੜ ਅਣਕੱਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਣਪਹੁੰਚ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਾ ਘੁੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ। ਉਹ, ਜਿਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੂੰਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੀਰ ਅੱਗ ਵਰਗੇ, ਜੋ ਅਟੱਲ, ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜ, ਸੁਖ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ, ਤੂੰ, ਪਿਆਰੇ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਲਈ। ਜਿਸਦੀ ਪਤਨੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਸ ਰਾਮ ਦੀ ਜੋਤ ਅਣਮਾਪ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ-ਸਿੰਘ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਉਸਦੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਅਲੰਘਣਯੋਗ ਹੈ—ਉਹ ਤਾਂ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਤੂੰ ਇਹ ਨਿਰਥਕ ਯਤਨ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ? ਜੇ ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਰਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇ ਤੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੀਵਨ, ਸੁਖ ਤੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਭੋਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧੀ ਨਾ ਕਰ। ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ, ਤਾਕਤ-ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਲਾਭ-ਹਾਨੀ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਫੈਸਲਾ ਕਰ। ਆਪਣੀ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਤੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਝਾਵ, ਜੋ ਸਹੀ ਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਮਾਰੀਚਾ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਅਨੁਭਵ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ: “ਇਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਤਾੜੀ ਵਰਗਾ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਕਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ—ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਸੀ, ਆਪ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, ‘ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਯਜਨਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਭੇਜੋ।’” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਰੀਚਾ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਸਦੇ ਧਰਮ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਿਅਰਥ ਯਤਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।